فخر رازى در تفسير کبير مى‌گويد: عدد 19 که تعداد ماموران دوزخ است، از چند راه موجب يقين اهل کتاب و مسلمانان مى‌شود:
الف) چون همين عدد در کتاب‌هاى آسمانى قبلى يعنى تورات و انجيل آمده است، اهل کتاب گفتند: يک نفر درس نخوانده چگونه از آن آگاه شده است؟ پس حتماً به او وحى مى‌شود.
ب) ايمان اهل کتاب به حقانيّت قرآن، سبب زياد شدن ايمان مسلمانان مى‌شود.
ج) اين که تعداد ماموران دوزخ 19 نفر باشد، براى بعضى سبب مسخره و تعجب مى‌شود و انسان به طور معمول چيزى نمى‌گويد که مردم به او بخندند. اکنون که قرآن اين عدد را به عنوان تعداد مأموران دوزخ ذکر کرده است، معلوم مى‌شود که اين کلام از وحى است.
در برخى آيات قرآن، گمراه کردن مردم به خداوند نسبت داده شده است، نظير آخر همين آيه که مى‌فرمايد: «يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ» لکن بايد بدانيم که مراد از «اضلال» رهاکردن به حال خود است، يعنى خداوند انسان نااهل را به حال خود رها مى‌کند. مانند کشاورزى که دانه و هسته فاسد و خراب را رها کرده و کنار مى‌گذارد، ولى دانه سالم را نگه مى‌دارد و اسباب رشد آن را فراهم مى‌کند.
مطالعه تورات و انجيل و مقايسه ميان قرآن و آن دو، يکى از راههاى افزايش ايمان مؤمنان است. زيرا هم موارد تحريف شده آن دو کتاب پيشين را در مى‌يابند و هم به موارد مشترک بسيار برمى‌خورند که حقانيّت قرآن را به اثبات مى‌رساند.
نسبت به احکام و مطالب دينى، برخوردى محترمانه داشته باشيم و هيچگاه نسبت به امورى که براى ما تعجّب‌آور است، توهين و تحقير و تمسخر نکنيم.
بيان اينکه تعداد مأموران دوزخ، نوزده نفر مى‌باشد، وسيله‌اى است براى آزمايش که چه کسانى مى‌پذيرند و چه کسانى به تمسخر مى‌گيرند.
اداره و تدبير امور هستى، بسيار دقيق و حساب شده است. کارگزاران نظام هستى، به تعداد مورد نياز در جاى خود قرار مى‌گيرند، نه يک نفر بيش و نه يک نفر کم.
بر اساس علم الهى، 19 فرشته براى اداره دوزخ و دوزخيان کافى است، پس يک نفر هم
جلد 10 - صفحه 292
اضافه نمى‌شود و اين بهترين درس براى مديران است که در استخدام کارکنان، در حدّ نياز و ضرورت اقدام کنند.