1- رفتار انسان، سازنده شخصيت اوست. «کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ رَهِينَةٌ»
2- نجات انسان در قيامت و رهايى او از عذاب الهى، در گرو پاسخگويى به سؤالات در دادگاه عدل خداوند است. «کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ رَهِينَةٌ»
3- پرسيدن سؤالات پى در پى از مجرمان در قيامت، نوعى عذاب روحى براى آنان است. «يَتَساءَلُونَ عَنِ الْمُجْرِمِينَ»
4- کسى با يک بار گناه به دوزخ نمى‌رود اصرار و مداومت به گناه و فساد، سبب رفتن به دوزخ است. (عبارت «لَمْ نَکُ» و «کُنَّا» نشانه استمرار فعل است.)
5- اطعام مسکين لازم است، اگرچه مسلمان نباشد. «لَمْ نَکُ نُطْعِمُ الْمِسْکِينَ»
6- گذراندن عمر به بطالت، جرمى نابخشودنى است. «کُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ»
7- يکى از عوامل دوزخى شدن، همرنگ شدن با جماعت فاسد است. «کُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ»
8- دوست و همنشين بد، زمينه‌ساز دوزخى شدن است. «کُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ»
9- مرگ، فنا نيست، بلکه آزاد شدن از اسارت دنياى مادى و ديدن حقايق ماورايى است. «کُنَّا نُکَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ»
«1». تفسير قرطبى.
تفسير نور(10جلدى)، ج10، ص: 297