1- تساهل در نماز و انفاق و اطعام نيازمندان و هدر دادن عمر، سبب محروم شدن از شفاعت در قيامت مىشود. فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ ...
2- خداوند در قيامت به افرادى اجازه مىدهد تا براى ديگران شفاعت کنند ولى بسيارى از مردم، شرائط دريافت شفاعت را ندارد. «فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ»
3- در قيامت، شفاعت کنندگان متعدّدند: انبيا، اوصيا، شهدا، قرآن و ... «الشَّافِعِينَ»
4- مخالفان اسلام، هيچ دليلى براى نپذيرفتن آيات الهى و سخن وحى ندارند.
«فَما لَهُمْ عَنِ التَّذْکِرَةِ مُعْرِضِينَ»
5- اعراض کنندگان از سخن حق، از عقل و خرد بهرهاى ندارند. «کَأَنَّهُمْ حُمُرٌ»
6- داشتن توقّعات نابجا از خداوند (نظير درخواست نامه از خداوند)، نشانه حماقت است. کَأَنَّهُمْ حُمُرٌ ... يُرِيدُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ ...
7- کفّار مغرورند و انتظار دارند که براى هدايت هريک از آنان به راه حق، دعوت نامهاى خاص فرستاده شود. «بَلْ يُرِيدُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُؤْتى صُحُفاً مُنَشَّرَةً»
«1». مسند احمد، ج 5، ص 43.
«2». سننابىداود، ج 3، ص 15.
«3». مسند احمد، ج 2، ص 174.
«4». بقره، 255.
جلد 10 - صفحه 300
8- به توقّعات نابجا قاطعانه پاسخ منفى دهيد. (خدا با فرستادن برهان و معجزه اتمام حجّت کرده است و نيازى به فرستادن نامه خصوصى نيست.) «کَلَّا»
9- درخواستهاى نابجاى کفّار براى ايمان آوردن، بهانهاى بيش نيست. يُرِيدُ ...
کَلَّا
10- بى پروايى نسبت به قيامت سبب انکار نبوّت است. عَنِ التَّذْکِرَةِ مُعْرِضِينَ ... بَلْ لا يَخافُونَ الْآخِرَةَ
11- انسان در انتخاب عقيده و انديشه، مختار و داراى اراده است. «فَمَنْ شاءَ»
12- قرآن بستر مناسبى براى هدايت بشر است، لکن هدايت شدن و بهره بردن از اين بستر، مشروط به خواست خود انسان است. «فَمَنْ شاءَ ذَکَرَهُ»