تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ فَقالُوا إِنَّا سَمِعْنا قُرْآناً عَجَباً «1»
جلد 13 - صفحه 340
قُلْ أُوحِيَ إِلَيَ: بگو اى پيغمبر به امت خود، وحى کرده شد به من، أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِ: آنکه شنيدند قرآن را در بطن نخله، گروهى از جنيان که از ده کمتر و از سه بيشتر بودند.
بيان: جن- اجسام لطيفه هستند، براى آنها حرکات سريعه، و قادر بر اعمال قويه، و براى آنها عقل و فهم، و جريان نمايند در اجسام بنى آدم مانند خون، و متشکل شوند به اشکال مختلفه و صور متنوعه.
کفعمى رحمه اللّه فرمايد: عرب جن را مراتبى نامند. جنس آن را جن، و اگر ساکن با مردم شوند عامر، و اگر متعرض اطفال شوند ارواح. پس اگر خبيث باشند، شيطان خباثت زياد باشد مارد؛ و اگر قوه زياد گردد، عفريت نامند.
و روايت شده از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم که خلق فرمود خدا جن را پنج صنف: 1- مانند باد در هوا، 2- صنف مار، 3- عقارب، 4- صنف حشرات زمين، 5- صنف مانند بنى آدم، بر آنها حساب و عقاب باشد «1» بنابراين جن وجود خارجى دارند، نه آنکه صرف خيال و توهم باشد چنانچه بعضى گمان کرده‌اند.
فَقالُوا إِنَّا سَمِعْنا: پس گفتند به قوم خود، بدرستى که ما شنيديم قُرْآناً عَجَباً:
کتابى و کلامى عجيب و بديع که ميان کلام مردمان است، در حسن نظم و دقت معنى، و کسى انشائى مثل آن نديده و بر آن قدرت ندارد.
«1»- سفينة البحار، جلد 1، صفحه 186.
جلد 13 - صفحه 341