اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَنّا لا نَدرِي أَ شَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِي الأَرض‌ِ أَم أَرادَ بِهِم رَبُّهُم رَشَداً «10»
و بدرستي که ما نميدانيم که اينکه امتناع از جايگاه سمع و اينکه شهب براي اينکه است که تقدير شده عذاب بر اهل زمين نازل شود و تمام را هلاک کند يا اينکه جلوگيري براي اينکه است که خداي متعال اراده فرموده خيري براي اهل زمين و ارشاد آنها.
نظر به اينکه قبل از بعثت حضرت رسالت دوره جاهليت بود که سر تا سر دنيا را کفر و شرک و ضلالت و فسق و فجور گرفته بود و استحقاق همه نوع عذاب را داشتند و اينکه سوزانيدن شياطين باين شهب سابقه نداشته که گفتند: فَمَن يَستَمِع‌ِ الآن‌َ يَجِد لَه‌ُ شِهاباً رَصَداً اينکه طايفه جن بين خوف و رجاء بودند که آيا اينکه مقدمه است براي اينکه روي زمين آتش بار شود و تمام جن و انس بسوزند و هلاک شوند چنانچه در امم سابقه بسا صاعقه ميآمد و آنها را ميسوزانيد که مفاد:
وَ أَنّا لا نَدرِي أَ شَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِي الأَرض‌ِ است و در اينکه جمله بفعل مجهول ادا شده کلمه اريد چون منشأش فساد اهل ارض بود از ظلم و جور و کفر و شرک و فسق و فجور، يا آنکه خدا ميخواهد رفع فساد کند و بندگانش را ارشاد و هدايت بدين حق و صراط مستقيم بفرمايد بعثت رسول و انزال کتاب و بيان احکام که مفاد:
أَم أَرادَ بِهِم رَبُّهُم رَشَداً است و اينکه جمله بفعل معلوم أَرادَ بِهِم رَبُّهُم ادا شده زيرا خداي متعال اصل خلقت را براي افاضه فيض خلق فرموده و بعث رسل و جعل
جلد 17 - صفحه 231
احکام و انزال کتب براي هدايت آنها تمام لطف و کرم و تفضل است: أَ لَم يَأتِهِم نَبَأُ الَّذِين‌َ مِن قَبلِهِم قَوم‌ِ نُوح‌ٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ قَوم‌ِ إِبراهِيم‌َ وَ أَصحاب‌ِ مَديَن‌َ وَ المُؤتَفِکات‌ِ أَتَتهُم رُسُلُهُم بِالبَيِّنات‌ِ فَما کان‌َ اللّه‌ُ لِيَظلِمَهُم وَ لکِن کانُوا أَنفُسَهُم يَظلِمُون‌َ توبه آيه 71، ما أَصابَک‌َ مِن حَسَنَةٍ فَمِن‌َ اللّه‌ِ وَ ما أَصابَک‌َ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَفسِک‌َ نساء آيه 81.
هر چه هست از قامت ناساز بي اندام ما است || و رنه تشريف تو بر بالاي کس کوتاه نيست