1- مهمتر از ايمان، پايدارى و استقامت بر آن است. «وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ»
2- در ميان راهها، تنها يک راه حق قابل قبول است. طَرائِقَ قِدَداً ... عَلَى الطَّرِيقَةِ
3- بيان آثار و برکات ايمان، بهترين شيوه دعوت است. لَوِ اسْتَقامُوا ... لَأَسْقَيْناهُمْ
4- آثار ايمان تنها در آخرت نيست، بلکه در دنيا نيز ظاهر مىشود. «لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً»
5- استقامت بر راه حق ارزش است. و هر استقامتى ارزش ندارد، زيرا بعضى
«1». تفسير مجمعالبيان.
«2». طه، 124.
جلد 10 - صفحه 252
استقامتها لجاجت و يک دندگى است. «اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ»
6- توسعه رزق، يکى از اسباب آزمايش است. «لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ» (چنانکه حضرت سليمان نيز توسعه رزق خودش را سبب آزمايش دانست.
«هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي» «1»)
7- استقامت بر راه مستقيم در طبيعت اثر مىگذارد. «ماءً غَدَقاً»
8- رفاه زمينه غفلت است. «ماءً غَدَقاً لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ»
9- با توسعه رزق مغرور نشويد. «لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ»
10- حتّى بعد از استقامت بر راه حق و دريافت پاداش، کار خود را پايان يافته ندانيد که تازه آزمايش ديگرى شروع مىشود. ماءً غَدَقاً لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ ...
11- خداوند، هم مهر دارد و هم قهر. ماءً غَدَقاً ... عَذاباً صَعَداً
12- يکى از عوامل کشيده شدن به دوزخ اعراض از ذکر خداوند است. «وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِکْرِ رَبِّهِ يَسْلُکْهُ عَذاباً صَعَداً»
13- گاهى نزول باران وسيله آزمايش است که اگر با ناشکرى و کفران همراه شود، قهر فراگير به دنبال دارد. «عَذاباً صَعَداً»