اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قَد أَضَلُّوا کَثِيراً وَ لا تَزِدِ الظّالِمِين‌َ إِلاّ ضَلالاً «24»
و اينکه اکابر بسياري از اينکه ضعفا را گمراه کردند.
توضيح کلام اينکه: افراد بشر بمنزله يک عنصر است انسان اعضا و جوارحي دارد اگر يک عضو فاسد شد بايد علاج کرد يا قطع نمود و الا بساير اعضا سرايت ميکند و تمام را فاسد ميکند.
و اينکه اصنام و بتها زياد نکردند بر ظالمين مگر ضلالت و گمراهي را.
چو عضوي بدرد آورد روزگار || دگر عضوها را نماند قرار
چون کفر و شرک و فسق و فجور و ظلم و طغيان و ضلالت و غوايت در جامعه پيدا شد بايد اولا تا مادامي که ممکن است معالجه کرد و رفع نمود و اگر قابل معالجه نيست بايد قطع کرد که بديگران سرايت نکند لذا خداوند انبياء را ميفرستد که بمنزله اطباء هستند که اينها مداوا کنند و معالجه کنند اشخاصي را که قابليت هدايت داشته باشند و اما کساني که از قابليت افتاده بايد قطع کرد که بديگران سرايت نکند در زمان نوح فقط حدود هفتاد هشتاد نفر قابليت هدايت داشتند و ايمان آوردند و اما بقيه از قابليت افتاده بودند مثل اکابر و همين نحو سرايت کرد بضعفاء لذا ميگويد:
وَ قَد أَضَلُّوا کَثِيراً دارد ارسطو عريضه خدمت حضرت عيسي فرستاد عنوانش:
(من طبيب الأبدان الي طبيب الارواح) بود.
جلد 17 - صفحه 217
ظالمين کساني که هم بخود ظلم کردند و هم بديگران که مانع شدند و نگذاشتند ايمان بياورند و هم بنوح و اتباعش ظلم کردند که چه اندازه اذيت و آزار نسبت بآنها روا داشتند و چه نسبتهايي بآنها دادند که شرحش در سور بسيار و آيات قرآن بيان شده احتياج بتکرار نيست.
و ازدياد ضلالت آنها براي اينکه است که هر چه در دنيا زيست کنند فسق و فجور و ضلالت آنها بيشتر ميشود و عذاب آنها شديدتر و بيشتر ظلم و تعدي ميکنند، و اولاد پيدا ميکنند و آنها را هم مثل خود ميکنند.