اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مِمّا خَطِيئاتِهِم أُغرِقُوا فَأُدخِلُوا ناراً فَلَم يَجِدُوا لَهُم مِن دُونِ اللّهِ أَنصاراً «25»
از آنچه خطاهاي آنها سبب شد غرق شدند پس از غرق و هلاکت آنها را داخل کردند در آتش و پيدا نکردند از براي خود از غير خداي متعال انصار و ياوراني.
مما بمعني من اجل ذلک يعني منشأ و سبب غرق آنها.
خَطِيئاتِهِم از شرک و کفر و ظلم و معاصي که قوم نوح بدتر از عاد و ثمود و قوم لوط و قوم شعيب و فرعونيان بودند بنص آيه شريفه که ميفرمايد: وَ أَنَّهُ أَهلَکَ عاداً الأُولي وَ ثَمُودَ فَما أَبقي وَ قَومَ نُوحٍ مِن قَبلُ إِنَّهُم کانُوا هُم أَظلَمَ وَ أَطغي نجم آيه 51 الي 53.
أُغرِقُوا تعبير بماضي با اينکه که هنوز غرق نشده بودند براي اينکه مضارع محقق الوقوع حکم ماضي دارد و براي اينکه سبب غرق خطاهاي آنها بوده که از آنها صادر شده قبلا مثل اينکه اگر کسي عملي کرد که مستحق قتل است ميگويند:
خود را بکشته شدن دادي، در خبر دارد از حضرت صادق (ع) سؤال کردند که: حضرت ابا عبد اللّه الحسين را چه روزي کشتند!
حضرت فرمود:
(في الجمعة او الاثنين)
حضرت که ترديد نداشت که روز عاشوراء روز جمعه بوده معناي او الاثنين روز دوشنبه روز رحلت حضرت رسالت که در سقيفه بني ساعده جعل خليفه کردند و غصب خلافت کردند و گذشت که حضرت علي اکبر خدمت پدر بزرگوارش عرض کرد: (العطش قد قتلني).
فَأُدخِلُوا ناراً يا مراد نار جهنم است و يوم القيامة که ملائکه عذاب آنها را
جلد 17 - صفحه 218
ميگيرند و در غل و زنجير ميکشند و با تازيانههاي آتشي آنها را داخل جهنم ميکنند، يا مراد آتش عالم برزخ است که از همان زمان هلاکت روح آنها را با جسم برزخي و قالب مثالي در جهنم عالم برزخ که برهوت باشد ميبرند چنانچه اهل ايمان را در بهشت عالم برزخ که وادي السلام است ميبرند، يا مراد قبر است که فرمودند:
(القبر روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران).
اقول: جمع بين هر سه اقرب است و مانعة الجمع نيست.
فَلَم يَجِدُوا لَهُم مِن دُونِ اللّهِ اشاره بآلهه آنها و اصنام و بتهاي آنها که پرستش ميکردند و اکابر و رؤساء آنها که آنها را اضلال ميکردند و اتباع و عشيره و اموال و اولاد که تمام اينها من دون اللّه هستند.
أَنصاراً تمام فرد فرد گرفتار ميشوند چنانچه ميفرمايد: وَ لَقَد جِئتُمُونا فُرادي کَما خَلَقناکُم أَوَّلَ مَرَّةٍ انعام آيه 94. احدي نيست آنها را ياري کند و عذاب الهي را از آنها بردارد.