تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ أَنَّهُمْ إِلَيْهِ راجِعُونَ (46) ترجمه‌ آنانکه گمان ميکنند که ايشان ملاقات کنندگانند پروردگار خود را و آنکه آنان بسوى او بازگشت کنندگانند.. تفسير يعنى خاشعان کسانى هستند که متوقعند لقاء پروردگار را که بزرگترين کرامات الهى است بر بندگان و بازگشت بخداوند بازگشت برحمت و نعمت او است در بهشت عنبر سرشت و تعبير خداوند از حال ايشان بگمان براى آنستکه کسى از عاقبت کار خود مطلع نيست و خاتمه امر هر کسى از او مستور است و يقين ندارد که اهل بهشت است و مأمون نيست از آنکه حالش تغيير يابد لذا پيغمبر فرموده هميشه مؤمن ترسناک است از سوء عاقبت و يقين بدخول بهشت ندارد تا زمان نزع روح و ظهور ملک الموت، و در توحيد و احتجاج و عياشى از حضرت امير المؤمنين (ع) نقل نموده که ايشان يقين دارند که بعث ميشوند گمان آنان يقين است، و نيز در احتجاج و عياشى از آنحضرت نقل شده که لقاء بعث است و ظن يقين است، بنظر حقير مراد از لقاء پروردگار لقاء رحمت رحيميه او است که در موقع بعث و نشور است از جهتى مورد ظن و از جهتى‌ جلد 1 صفحه 76 مورد يقين است و بنابر اين اختلافى بين روايت علوى و تفسير امام (ع) که اولا ذکر شد نيست مگر آنکه مراد از لقاء حضور در پيشگاه احديت باشد چنانچه ظاهر روايت علوى است و بنابراين نکته تعبير به مظنه آنستکه گمان بچنين موقفى هم مقتضى خوف و خشيت و خشوع است چه رسد به مقام يقين که کمتر کسى نائل ميشود و اللّه اعلم.