اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کَذَّبَت ثَمُودُ وَ عادٌ بِالقارِعَةِ «4»
در اکثر آيات در سور قرآنيه قضاياي عاد و ثمود را بيان فرموده و در اکثر
جلد 17 - صفحه 158
موارد قضاياي عاد را مقدم بر قضاياي ثمود ذکر فرموده چون عاد قوم هود بودند و پيش از ثمود که قوم صالح باشند بودند چنانچه قضاياي قوم نوح را قبل از اينکه دو بيان فرموده چون قبل از اينکه دو بودند، و قضاياي قوم لوط و شعيب و فرعونيان را بعد از اينکه دو ذکر فرموده چون بعد از اينکه دو بودند لکن در اينکه سوره ثمود را قبل از عاد بيان فرموده، و آنچه بنظر ميآيد که هلاک ثمود آني بود به يک صيحه تمام هلاک شدند که ميفرمايد: وَ أَخَذَ الَّذِين‌َ ظَلَمُوا الصَّيحَةُ فَأَصبَحُوا فِي دِيارِهِم جاثِمِين‌َ کَأَن لَم يَغنَوا فِيها هود آيه 70 و 71، که هيچ اثري از آنها باقي نگذاشت و اما عاد در ظرف يک هفته هشت روز بباد هلاک شدند، اينکه دو طائفه ثمود و عاد تکذيب کردند.
بِالقارِعَةِ قارعه يکي از اسامي قيامت است و صداي مهيبي است که پرده گوش را پاره ميکند و انسان کر ميشود و فرداي قيامت زفير جهنم گوش‌ها را کر ميکند که ميفرمايد: فَأَمَّا الَّذِين‌َ شَقُوا فَفِي النّارِ لَهُم فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيق‌ٌ هود آيه 108، و ميفرمايد: إِذا أُلقُوا فِيها سَمِعُوا لَها شَهِيقاً وَ هِي‌َ تَفُورُ ملک آيه 7. و ممکن است اطلاق قارعه براي اينکه است که اهل آتش از شدت عذاب فرياد ميزنند بنحوي که گوشهاي آنها کر ميشود، و ممکن است مراد از قارعة کوبيدن باشد که از شدت عذاب و سختي آن در هم کوبيده ميشوند و از هول و عظمت خورد ميشوند و ذلت و خواري بآنها متوجه ميشود چنانچه مي‌گويي: قوارع الدهر سختي‌هاي روزگار، قرع الباب کوبيدن در است، و تکذيب ثمود و عاد قارعه را يا انکار معاد است مثل طبيعي و دهري يا انکار شدت عذاب و سختي عقوبت است.