اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
تَنزِيل‌ٌ مِن رَب‌ِّ العالَمِين‌َ (43)
نازل شده از پروردگار عالمين است. و مکرر بالاخص در مقدمه اينکه تفسير مراتب نزول قرآن را متذکر شده‌ايم مرتبه اولي: عين اينکه الفاظ قرآن از باء بسم اللّه تا سين و النّاس بايجاد حق تبارک و تعالي موجود شده که نامش کلام اللّه است، سپس بتوسط قلم در لوح محفوظ نوشته شد که ميفرمايد: بَل هُوَ قُرآن‌ٌ مَجِيدٌ فِي لَوح‌ٍ مَحفُوظٍ بروج آيه 21 و 22، مرتبه ثالثه بر نور مقدس پيغمبر در عالم انوار که ميفرمايد: إِنَّه‌ُ لَقُرآن‌ٌ کَرِيم‌ٌ فِي کِتاب‌ٍ مَکنُون‌ٍ لا يَمَسُّه‌ُ إِلَّا المُطَهَّرُون‌َ تَنزِيل‌ٌ مِن رَب‌ِّ العالَمِين‌َ واقعه آيه 76 الي 79، سپس ملائکه در ليلة القدر در بيت المعمور يا در آسمان اول نازل کردند، سپس جبرئيل در مدت رسالت حضرت رسول مدت بيست و سه سال سوره بسوره و آيه بآيه بر قلب مطهر حضرت رسالت نازل نمود که ميفرمايد: وَ إِنَّه‌ُ لَتَنزِيل‌ُ
جلد 17 - صفحه 177
رَب‌ِّ العالَمِين‌َ نَزَل‌َ بِه‌ِ الرُّوح‌ُ الأَمِين‌ُ عَلي قَلبِک‌َ لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ شعراء آيه 192 الي 194.
سؤال: بعد از آنکه بر پيغمبر در همان عالم انوار افاضه شد چه احتياج است که در مرتبه اخيره جبرئيل نجوما بر قلب مطهرش نازل نمايد در مدت رسالت يعني سوره بسوره و آيه بآيه!
جواب: فرق است بين مقام نبوت و رسالت بعبارت ديگر بين علم و تبليغ در آن عالم مقام علمي بود که مقام نبوت است چون از ماده نبأ است يعني خبر داشت و ميدانست که ميفرمايد:
کنت نبيا و آدم بين الماء و الطين
تنزيل جبرئيل بر قلب مطهر مقام رسالت و تبليغ و انذار است که در آيه مذکوره فرمود: لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ و براي توضيح مقام احتياج بيک مثال معمولي دارد مرسوم تجار و متمولين و کسبه اينکه است که ابتداء وجه خطيري و مال کثيري در بانک ميسپارند سپس در ايام تجارت و کسب تدريجا چک ميفرستند در بانک و بانک ميدهد تا بمقداري که تمام دريافت شود، وجود مقدس پيغمبر بمنزله بانک خداوند است تمام علوم از قرآن و غير آن در آن عالم سپرده شده و جبرئيل بمنزله شاگرد تجارت خانه الهي است موقع بموقع چک ميآورد که اينکه سوره و اينکه آيه را تبليغ کن که مقام رسالت است و انذار که فرمود: لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ و در سوره يس ميفرمايد: إِنَّک‌َ لَمِن‌َ المُرسَلِين‌َ عَلي صِراطٍ مُستَقِيم‌ٍ تَنزِيل‌َ العَزِيزِ الرَّحِيم‌ِ لِتُنذِرَ قَوماً ... الايه آيه 2 الي 5.