اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَدُّوا لَو تُدهِن‌ُ فَيُدهِنُون‌َ «9»
دوست ميدارند اگر تو با آنها بملايمت و نرمي رفتار کني و با آنها مداهنه کني آنها هم متعرض تو نباشند. مفسرين در معناي:
وَدُّوا لَو تُدهِن‌ُ فَيُدهِنُون‌َ اقوالي دارند احتياج بنقل ندارد و آنچه ظاهر آيه
جلد 17 - صفحه 129
شريفه است و مستفاد از اخبار مراد اينکه است که: کاري بکار ما نداشته باش و متعرض ما نباش ما هم متعرض شما نميشويم و کاري بکار شما نداريم تو بدين خود ما هم بدين خود بزبان عاميانه تو آن طرف جوي ما هم اينکه طرف جوي، و بسا تعبير ميکنند موسي بدين خود عيسي بدين خود، و مداهنه ملايمت و نرمي است مثل دهن و در حديث است از حضرت باقر (ع):
(قال اوحي اللّه الي شعيب النبي: اني معذب من قومک مائة الف اربعين الف من شرارهم و ستين الف من خيارهم فقال: يا رب هؤلاء الاشرار فما بال الاخيار! فاوحي اللّه اليه: داهنوا اهل المعاصي و لم يغضبوا بغضبي)
اينکه حديث شريف نه فقط بيان قضيه قوم شعيب است که بلاء نازل شد و دويست هزار قوم شعيب را هلاک کرد بصيحه و صاعقه و رجفه صد و چهل هزار آنها ايمان نياورده بودند که تعبير باشرار فرموده و شصت هزار ايمان آورده بودند که اخيار باشند براي مداهنه با اشرار و ترک تعرض آنها، و اينکه حديث شريف مستفاد از آيه شريفه هم هست که ميفرمايد: وَ اتَّقُوا فِتنَةً لا تُصِيبَن‌َّ الَّذِين‌َ ظَلَمُوا مِنکُم خَاصَّةً وَ اعلَمُوا أَن‌َّ اللّه‌َ شَدِيدُ العِقاب‌ِ انفال آيه 25. و اينکه مصيبت بزرگي است امروز که مؤمنين و مقدسين هيچگونه تعرضي با اينکه فساق و فجار و ظلمه ندارند بکلي امر بمعروف و نهي از منکر که دو رکن بزرگ اسلام است برداشته شده انتظار اينکه هست که بآتش آنها اينها هم بسوزند مؤمن بايد غضب کند آنکه را که خدا غضب فرموده، و عيب بزرگتر از اينکه با آنها هم معاشرت و رفت و آمد و دوستي و رفاقت و مواصلت و مجالست و معامله دارند. بلي يک قسمت معدودند که جرأت ندارند يا بر آنها خطر متوجه ميشود يا مأيوس از تأثير هستند ولي قلبا اگر نميتوانند امر بمعروف و نهي از منکر کنند متأثر و غضبناک باشند و با آنها ترک معاشرت و مراوده و مناکحه کنند تا عذري در پيشگاه احديت داشته باشند بلکه همين ترک معاشرت يک مقداري در آنها اثر کند و يک مقداري بخود بيايند و بدانند که اينکه ترک مراوده براي چيست و هر قدر متمکن باشند کوتاهي در امر بمعروف و نهي از منکر و ارشاد و موعظه نکنند.