اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ أَوسَطُهُم أَ لَم أَقُل لَکُم لَو لا تُسَبِّحُون‌َ «28»
گفت اوسط آنها بساير برادران: مگر من نگفتم بشما که منع حقوق فقرا را
جلد 17 - صفحه 138
نکنيد که مورد غضب الهي واقع ميشويد چرا تسبيح و تقديس پروردگار خود نکرديد و شکر گزار نعمت او نشديد.
اوسط بعضي گفتند: فرزند اوسط آنها نه اکبر بود و نه اصغر دو برادر بزرگتر داشت و دو برادر کوچکتر لکن در خبر دارد که: کوچکترين آنها بود لکن اعقل از آنها و اکمل آنها در دين بود و لکن چنانچه از اخبار استفاده ميشود و بنظر هم نزديکتر ميآيد آنکه در دين نه در طرف افراط بود که چيزي بر دين بيفزايد و نه در طرف تفريط که چيزي از دين را کسر گذارد حد وسط بين افراط و تفريط چنانچه در آيه شريفه ميفرمايد: وَ کَذلِک‌َ جَعَلناکُم أُمَّةً وَسَطاً بقره آيه 143، نه مثل نصاري که در حق عيسي غلو کردند و بخدايي رساندند و نه مثل يهود که او را حرامزاده شمردند، امروز هم شيعه سه دسته‌اند بعضي مثل صوفيه و شيخيه در حق ائمه مخصوصا امير المؤمنين غلو کردند و بمقام الوهيت رساندند و بعضي شئونات ائمه را منکر شدند و حد وسط همان فرمايش خود آنها است که فرمودند:
«نزلونا عن الربوبية و قولوا في حقنا ما شئتم»
- قال‌َ أَوسَطُهُم أعقلهم و أتقاهم و أعبدهم.
أَ لَم أَقُل لَکُم که مانع حق فقرا نشويد و بطريقه پدرتان رفتار کنيد با من مخالفت کرديد و بمن اذيت کرديد حال باين بلا دچار شديد.
لَو لا تُسَبِّحُون‌َ قبلا گفتيم: تسبيح دو معني دارد يک معني مقابل تهليل و تکبير و تحميد، و يک معني مطلق ذکر مي‌گويي: تسبيحات اربعه تسبيح حضرت فاطمه (ع) و در اينجا معني اعم است که چرا شکر نعمت الهي را نکرديد و بوظائف ديني عمل ننموديد و قدردان اينکه نعمت نبوديد.