اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أُملِي لَهُم إِن‌َّ کَيدِي مَتِين‌ٌ (45)
و مهلت ميدهم آنها را و بلا بر آنها نازل نميکنم محققا کيد من بسيار محکم
جلد 17 - صفحه 150
است و نيز ميفرمايد: وَ لَو لا أَن يَکُون‌َ النّاس‌ُ أُمَّةً واحِدَةً لَجَعَلنا لِمَن يَکفُرُ بِالرَّحمن‌ِ لِبُيُوتِهِم سُقُفاً مِن فِضَّةٍ وَ مَعارِج‌َ عَلَيها يَظهَرُون‌َ وَ لِبُيُوتِهِم أَبواباً وَ سُرُراً عَلَيها يَتَّکِؤُن‌َ وَ زُخرُفاً وَ إِن کُل‌ُّ ذلِک‌َ لَمّا مَتاع‌ُ الحَياةِ الدُّنيا وَ الآخِرَةُ عِندَ رَبِّک‌َ لِلمُتَّقِين‌َ زخرف آيه 32 الي 34.
وَ أُملِي لَهُم املاء مهلت است چون خداوند مهلت ميدهد کفار را زيرا از تحت قدرت او بيرون نيستند و از او فوت نميشود کسي تعجيل ميکند که بترسد از دستش برود و فوت شود.
إِن‌َّ کَيدِي مَتِين‌ٌ کيد خدا معامله خدا است با کفار و اهل معاصي بنحوي که آنها خوب بدانند و فرحناک شوند و در باطن عين بلاء است و موجب زيادتي عذاب آنها است چنانچه ميفرمايد: وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَنَّما نُملِي لَهُم خَيرٌ لِأَنفُسِهِم إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ آل عمران آيه 178.
اقول: اينکه آيات را بايد بر جوانان امروزه تلاوت کرد که ميگويند: اروپا و آمريکا چه اندازه ترقي در صنعت و دولت و مکنت پيدا کردند و ما عقب افتاده و بي علم و بي کمال و بي ثروت شده‌ايم و تمام تقصير را گردن علماء دين ميگذارند که اينها ما را عقب انداختند بآنها بگوئيد عقب افتادگي شما در اثر هواهاي نفساني شما است که هميشه دنبال لهو و لعب و ساز و آواز و تفريح و تفرج و سينما و تماشاخانه رفته‌ايد و اما جلو افتادن آنها باعث زيادتي عذاب آنها است چنانچه فرمود:
سؤال: کيد و مکر از صفات خبيثه است چه معني دارد نسبت بخدا دادن که بفرمايد: إِن‌َّ کَيدِي مَتِين‌ٌ يا بفرمايد: وَ مَکَرُوا وَ مَکَرَ اللّه‌ُ وَ اللّه‌ُ خَيرُ الماکِرِين‌َ آل- عمران آيه 47.
جواب: اولا مراد معامله با آنها است شبيه معامله مکارين و کيد کنندگان نه اينکه خدا متصف باين صفات باشد، و ثانيا کيد و مکر با مسلمين از صفات مذمومه است ولي با کفار و مشرکين از صفات حميده است چنانچه امير المؤمنين بعمرو بن عبد ود فرمود: با اينکه شجاعت کمک براي خود ميگيري برگشت ببيند کي بکمک او آمده
جلد 17 - صفحه 151
حضرت شمشير بر کمر او زد در غلطيد و همين معامله را حضرت قاسم با ازرق شامي کرد.