1- خداوند که هدفش تکامل معنوى انسان است، بايد رهبر آسمانى بفرستد وگرنه اين هدف عملى نمى‌شود. «قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذِيرٌ»
جلد 10 - صفحه 152
2- نتيجه انکار عمدى و آگاهانه دين دوزخ است. أُلْقُوا فِيها ... جاءَنا نَذِيرٌ فَکَذَّبْنا
3- خلافکار کار خود را توجيه مى‌کند. (کافران براى توجيه تکذيب خود مى‌گفتند: اصلًا خدا چيزى نازل نکرده است.) «فَکَذَّبْنا وَ قُلْنا ما نَزَّلَ اللَّهُ مِنْ شَيْ‌ءٍ»
4- ريشه تکذيب، عدم تعقّل است. فَکَذَّبْنا ... لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ (تعاليم اسلام مطابق با عقل است، اگر تعقل مى‌کرديم مؤمن مى‌شديم.)
5- عقل واقعى آن است که انسان حق را بشنود، بپذيرد و پيروى کند تا از قهر الهى خود را نجات دهد. «لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما کُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ»
6- روحيه لجاجت به جايى مى‌رسد که گمراهان، به پيامبران الهى نسبت گمراهى مى‌دهند، آنهم گمراهى بزرگ! «إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِي ضَلالٍ کَبِيرٍ»
7- اعتراف به گناه در دنيا ممکن است سبب عفو شود، ولى در آخرت هرگز.
فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ ... لِأَصْحابِ السَّعِيرِ
8- کفّار در قيامت هم شکنجه جسمى مى‌شوند: «اصحاب السعير»، هم شکنجه روحى. «سحقا» (دور بودن از رحمت الهى)