اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَاعتَرَفُوا بِذَنبِهِم فَسُحقاً لِأَصحاب‌ِ السَّعِيرِ «11»
پس اعتراف کردند بگناه خود پس دور باد از براي اصحاب آتش افروخته.
فَاعتَرَفُوا اعتراف از ماده عرف و معرفت است بمعني قبول معرفت و اظهار معترف يعني اظهار کردند که ما معرفت داريم و مي‌دانيم که چه کرده‌ايم و اعتراف و اقرار بمعني واحد است چون اقرار هم از ماده قر است بمعني ثبوت يعني ثابت و محقق است و اقرار اظهار ثبوت و تحقق است.
بِذَنبِهِم ذنب آنها همان رفتار و کردار و گفتار آنها با انبياء و رسل و منذرين که قبلا اظهار کردند.
سؤال: گناهان آنها بسيار بود چرا نفرمود بذنوبهم!.
جلد 17 - صفحه 99
جواب: ذنب جنس گناه است و جنس تثنيه و جمع ندارد و ذنوب نسبت باجناس مختلفه و افراد جزئيه است مثل انسان که شامل جميع افراد ميشود تثنيه و جمع ندارد چنانچه مي‌گويي: جن و انس که ميفرمايد: وَ ما خَلَقت‌ُ الجِن‌َّ وَ الإِنس‌َ إِلّا لِيَعبُدُون‌ِ ذاريات آيه 56، و اما بلحاظ افراد جمع تعبير فرموده: وَ إِذ أَنتُم أَجِنَّةٌ فِي بُطُون‌ِ أُمَّهاتِکُم النجم آيه 33.
سؤال: اعتراف بگناه جز خفت و خواري و فضيحت ندارد براي چه اينها اعتراف کردند!.
جواب: آنچه خفت و خواري و فضيحت و بي آبرويي بود بآنها رسيده اعتراف و انکارها تأثيري ندارد بعلاوه پس از نامه عمل و شهادت اعضاء و جوارح و ساير شهود و ظاهر شدن سرائر که ميفرمايد: يَوم‌َ تُبلَي السَّرائِرُ طارق آيه 9. جايي بر انکار و اخفا باقي نميماند.
فَسُحقاً لِأَصحاب‌ِ السَّعِيرِ سحق بمعني بعد است و اينکه جمله بمنزله نفرين است مثل: فَبُعداً لِلقَوم‌ِ الظّالِمِين‌َ فَبُعداً لِقَوم‌ٍ لا يُؤمِنُون‌َ مؤمنون آيه 43 و آيه 46. و مراد بعد از رحمت است که يکي از مضرات کفر و معاصي همين بعد از رحمت است و معني بعد از رحمت با اينکه رحمت الهي تمام اشياء را فرو گرفته که ميفرمايد: وَ رَحمَتِي وَسِعَت کُل‌َّ شَي‌ءٍ انعام آيه 155. رَبَّنا وَسِعت‌َ کُل‌َّ شَي‌ءٍ رَحمَةً وَ عِلماً مؤمن آيه 7. بري اينکه است که شمول رحمت دو چيز ميخواهد فاعليت فاعل و قابليت قابل رحمت از جهت فاعليت فاعل تمام است هيچگونه کوتاهي در او نشده و اما کفر و معاصي قابل را از قابليت مياندازد هر چه معاصي بيشتر و کفر شديدتر شود از قابليت بيشتر ميافتد و مشمول لعن و طرد و رجم ميشود چنانچه بشيطان فرمود: فَاخرُج مِنها فَإِنَّک‌َ رَجِيم‌ٌ وَ إِن‌َّ عَلَيک‌َ لَعنَتِي إِلي يَوم‌ِ الدِّين‌ِ حجر آيه 34 و 35.
و اصحاب سعير اهل آتش تعبير باصحاب براي آن است که آتش مصاحب آنها است و از آنها جدايي ندارد مثل اصحاب جنت، و سعير شعله آتش است که دائما افروخته شده.
100