اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ الَّذِين‌َ يَخشَون‌َ رَبَّهُم بِالغَيب‌ِ لَهُم مَغفِرَةٌ وَ أَجرٌ کَبِيرٌ «12»
محققا کساني که ميترسند از مخالفت پروردگار خود با اينکه بر آنها غيب است از براي آنها است آمرزش و اجر بزرگي.
إِن‌َّ الَّذِين‌َ يَخشَون‌َ رَبَّهُم بِالغَيب‌ِ خشيت خوف است مقابل رجاء که اميدواري است، و خوف از خدا خوف از عذاب الهي است چنانچه رجاء اميد برحمت و مثوبات خداوندي است و مؤمن بايد بين خوف و رجاء باشد نه خوف تنها که بحد يأس از رحمت باشد و نه رجاء تنها که بحد امن از عذاب شود: أَ فَأَمِنُوا مَکرَ اللّه‌ِ فَلا يَأمَن‌ُ مَکرَ اللّه‌ِ إِلَّا القَوم‌ُ الخاسِرُون‌َ اعراف آيه 97، قُل يا عِبادِي‌َ الَّذِين‌َ أَسرَفُوا عَلي أَنفُسِهِم لا تَقنَطُوا مِن رَحمَةِ اللّه‌ِ إِن‌َّ اللّه‌َ يَغفِرُ الذُّنُوب‌َ جَمِيعاً إِنَّه‌ُ هُوَ الغَفُورُ الرَّحِيم‌ُ زمر آيه 54.
و از براي خوف درجاتي است و اقسامي، اما درجات:
اول خوف از عقايد فاسده و مذاهب باطله که مرادف با ايمان است و مؤمن هم به ترسد که خداي نخواسته در بقيه عمر نتواند حفظ ايمان کند و العياذ بدون ايمان از دنيا رود و مکرر گفته شده که مثل ايمان مثل تخم و هسته است که در زمين قلب کشت نموده و بر انسان لازم است مراعات چند امر کند.
اولا- اينکه تخم و هسته را از محل صحيح از روي دليل و مدرک و برهان قطعي اخذ کند از هر شيادي نميتوان گرفت که باسم ايمان تخم کفر و ضلالت دهند.
و ثانيا زمين قلب را بايد پاک کرد از اخلاق رذيله و صفات خبيثه که آماده شود براي کشت آن.
و ثالثا- بايد آبياري کرد باعمال صالحه و واجبات الهيه تا رشد کند و بثمر برسد و خشک نشود.
و رابعا- بايد خار و خس و شفته و زنگ و کرم باين درخت نرسد از معاصي که ايمان را فاسد ميکند.
و خامسا- بايد محارست کرد که دزدان دين از شياطين جني و انسي اينکه درخت را نکنند و از ريشه در نياورند.
جلد 17 - صفحه 101
درجه دوم: خوف از معاصي کبار که استحقاق عقوبت و عذاب دارد.
درجه سوم: خوف از جميع معاصي که باعث انحطاط درجات ميشود.
درجه چهارم: خوف از آلودگي بزخارف دنيوي زايد از مقدار ضرورت که جلوگيري ميکند از امور اخروي و عبادي.
درجه پنجم: خوف از خيال و خطور معاصي در قلب که تالي تلو عصمت است.
و اما اقسام خوف: يکي خوف از نزول بليات و مصائب دنيوي که بر امم سابقه وارد شده در اثر طغيان و سرکشي که هر معصيتي اقتضاء يک بلائي دارد.
دوم خوف از عذاب و عقوبات عالم برزخ و قيامت.
سوم خوف از عظمت و کبريايي الهي که خوف انبياء و اولياء از اينکه باب بوده و مراد بالغيب اينکه است که اگر کسي مشاهده عذاب کند و بترسد و ايمان آورد نتيجه ندارد مثل ايمان فرعون که: حَتّي إِذا أَدرَکَه‌ُ الغَرَق‌ُ قال‌َ آمَنت‌ُ أَنَّه‌ُ لا إِله‌َ إِلَّا الَّذِي آمَنَت بِه‌ِ بَنُوا إِسرائِيل‌َ يونس آيه 90. و در قرآن ميفرمايد: وَ لَيسَت‌ِ التَّوبَةُ لِلَّذِين‌َ يَعمَلُون‌َ السَّيِّئات‌ِ حَتّي إِذا حَضَرَ أَحَدَهُم‌ُ المَوت‌ُ قال‌َ إِنِّي تُبت‌ُ الآن‌َ وَ لَا الَّذِين‌َ يَمُوتُون‌َ وَ هُم کُفّارٌ نساء آيه 18.
لَهُم مَغفِرَةٌ تمام گناهان آمرزيده ميشود.
وَ أَجرٌ کَبِيرٌ بتمام مثوبات نائل ميشوند.