اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ لا يَعلَم‌ُ مَن خَلَق‌َ وَ هُوَ اللَّطِيف‌ُ الخَبِيرُ «14»
آيا نميداند آنچه را که خلق فرموده و او است نازک کار و دقيق و خبير: وَ أَن‌َّ اللّه‌َ قَد أَحاطَ بِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ عِلماً طلاق آيه 12. إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَخفي عَلَيه‌ِ شَي‌ءٌ فِي الأَرض‌ِ وَ لا فِي السَّماءِ آل عمران آيه 5. وَ ما يَخفي عَلَي اللّه‌ِ مِن شَي‌ءٍ فِي الأَرض‌ِ وَ لا فِي السَّماءِ ابراهيم آيه 38.
لا يَخفي عَلَي اللّه‌ِ مِنهُم شَي‌ءٌ غافر آيه 16. إِنَّه‌ُ يَعلَم‌ُ الجَهرَ وَ ما يَخفي اعلي آيه 7.
و غير اينها.
أَ لا يَعلَم‌ُ مَن خَلَق‌َ استفهام انکاري است يعني البته ميداند آنچه را خلق فرموده خداوند قلب را مرکز خطورات قرار داده.
وَ هُوَ اللَّطِيف‌ُ لطيف در مخلوقات مقابل ضخيم است بمعني نازک مي‌گويي هواي لطيف مقابل هواي کثيف، پارچه لطيف مقابل ضخيم و اما اطلاق بر خدا در امر خلقت بمعني نازک کاري است مخلوقاتي دارد که بچشم نميآيد و ميزايد و بچه خود را تربيت ميکند.
تنبيه: ايمان بغيب هم ذي مراتب است- مرتبه اولي: علم و يقين بقيامت و حشر و حساب و بهشت و جهنم و ساير امور اعتقاديه از توحيد و عدل نبوت امامت و آنچه مدخليت در ايمان دارد از ضروريات دين و مذهب. مرتبه ثانيه: اينکه هميشه متذکر باشد و غفلت نکند و بياد روز جزاء باشد. و مرتبه ثالثه: آنکه در قلب مکشوف باشد که بچشم قلب ببيند و بگوش قلب بشنود و حاضر نزد خود باشد چه نسبت بامور گذشته کانه الان پاي منبر پيغمبر نشسته و فرمايشات او را استماع ميکند و حضور ائمه اطهار مشرف است و بيانات آنها را درک ميکند، و الان در صحراي قيامت است و پاي حساب
جلد 17 - صفحه 103
و نامه عمل در دست دارد و پاي ميزان است و بهشت و نعم آن را و جهنم و عذاب‌هاي او را مشاهده ميکند و اهل بهشت را متنعم در بهشت و اهل جهنم را معذب بعذاب ميبيند مثل زيد بن حارثه و اصحاب ابي عبد اللّه (ع).