اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَکُمُ الأَرضَ ذَلُولاً فَامشُوا فِي مَناکِبِها وَ کُلُوا مِن رِزقِهِ وَ إِلَيهِ النُّشُورُ «15»
او است خداوندي که مقرر فرمود زمين را براي شما نرم و ذليل زير دست و پاي شما که مشي کنيد و بر او راه رويد در اطراف زمين و از ارزاق خداي متعال تناول کنيد و بسوي او است نشر شماها.
قدرت نمايي حق بر اينکه بشر را خلق فرمايد چون بشر مثل ملائکه و طائفه جن نيست که بتواند در هوا زندگي کند جسم ثقيل است بايد بر جسم ثقيل قرار گيرد، و کره زمين در وسط کره آب بود و انسان در ميانه آب هم قدرت بر تعيش و بقاء ندارد کره زمين را از ميان کره آب بيرون کشيد که ربع کره زمين از آب خارج شده و بتوسط اشعه شمس خشک شد، و در صفحه زمين از حبوبات و فواکه و ساير مأکولات که احتياج بشر باو است رويانيد و کره زمين را نه مثل سنگ و فلزات قرار داد که چيزي در آن روئيده نشود و نه آن قدر لطيف قرار داد مثل آب و هوا که نتوان در آن زيست کرد لذا ميفرمايد:
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَکُمُ الأَرضَ ذَلُولًا نرم قرار داد که بتوانيد زيست کنيد و حفر قنوات و آبار کنيد و از تخوم الارض استخراج معادن کنيد، و در او غرس اشجار و کشت حبوبات کنيد و بر روي او بناي عمارات و مساکن کنيد، و از خاک او استفاده کنيد، و رودخانهها و انهار در روي او جاري کنيد و ساير فوائد ديگر، و نظر به اينکه انسان مدني بالطبع است و بيکديگر احتياج شديد دارند براي آنها راهها و جادهها قرار داد که اگر از شرق بخواهند بمغرب و از جنوب بشمال بروند بتوانند.
فَامشُوا فِي مَناکِبِها يعني في جوانبها و اطرافها و سهلها و جبلها بتوانيد رفت و آمد کنيد حتي در پرتگاهها بتوسط اسباب و آلات و وسائل حرکت کنيد و برويد که نکب بمعني پرت شدن هم آمده و بمعني رجوع و برگشتن هم آمده چنانچه ميفرمايد:
جلد 17 - صفحه 104
وَ إِنَّکَ لَتَدعُوهُم إِلي صِراطٍ مُستَقِيمٍ وَ إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤمِنُونَ بِالآخِرَةِ عَنِ الصِّراطِ لَناکِبُونَ مؤمنون آيه 74 و 73.
وَ کُلُوا مِن رِزقِهِ از مياه و حيوانات و فواکه و حبوبات و خضرويات.
وَ إِلَيهِ النُّشُورُ بازگشت تمام جن و انس بسوي او است.