تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُکُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيکُمْ بِماءٍ مَعِينٍ (30)
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ: بگو به ايشان چه مى‌بينيد، إِنْ أَصْبَحَ ماؤُکُمْ غَوْراً: اگر بگردد آب شما که حيات شما منوط به او است فرو رفته در زمين، چنانچه هيچ دسترسى به آن نداشته باشيد. فَمَنْ يَأْتِيکُمْ: پس کيست آنکه بياورد شما را، بِماءٍ مَعِينٍ: به آبى ظاهر، چنانچه همه کس ببيند.
جلد 13 - صفحه 257
تتمه: تأويل آيه شريفه، مراد امام غائب، حضرت ولى عصر عجل اللّه فرجه باشد؛ و چندين حديث وارد شده: از جمله:
1- فى الکافى- عن الکاظم عليه السّلام: اذا غاب عنکم امامکم فمن يأتيکم بامام جديد. «1» 2- در اکمال الدين- از حضرت باقر عليه السّلام سؤال شد از تأويل اين آيه، فقال: اذا فقدتم امامکم فلم تروه فماذا تصنعون: هرگاه بيابيد شما امام خود را، پس نبينيد او را، پس چه کار خواهيد کرد؟
3- و نيز آن حضرت فرمود: هذه نزلت فى الامام القائم، يقول: ان اصبح امامکم غائبا عنکم، لا تدرون اين هو، فمن يأتيکم بامام ظاهر، يأتيکم باخبار السّموات و الارض و حلال اللّه و حرامه. ثمّ قال: و اللّه ما جاء تأويل هذه الآيه و لابدّ ان يجى‌ء تأويلها. «2» تنبيه: آيه شريفه آگاهى است به نعمت عظيم آب، که حيات تمامى موجودات مربوط به او است که: مِنَ الْماءِ کُلَّ شَيْ‌ءٍ حَيٍ ذات رحمن، از لطف و رحمت بى‌پايان به بندگان مرحمت فرموده، و به سبب فراوانى آن، قدرش مجهول، و سپاسدارى از منعم آن مغفول است؛ تذکر فرمايد اگر چنانچه سلب اين نعمت عظيم شود و يک مرتبه تمام آب‌هاى شما فرو رود در زمين به طورى که دسترس به آن به هيچ وسيله ممکن نباشد و نيز هيچکس نتواند، در اين صورت کيست که بياورد آب صاف گوارا، يعنى در عالم وجود قادرى نيست که بتواند، مگر خالق منان. لذا در آثار آمده که بعد از تلاوت اين آيه بايد گفت: و الحمد للّه رب العالمين.
عبرت: طبيب زنديقى شنيد که معلمى شاگرد خود را تلقين اين آيه نمود: إِنْ أَصْبَحَ ماؤُکُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيکُمْ بِماءٍ مَعِينٍ. به عناد و کفر گفت: يجى‌ء برجال
«1» به نقل از تفسير برهان، جلد 4، صفحه 367.
«2» به نقل از نور الثقلين، جلد 5، صفحه 387.
جلد 13 - صفحه 258
شديد و معاول حديد يعنى آورده شود به مردان قوى و آلات تيشه‌هاى آهنين.
چون اين جسارت به مقام کلام اللّه نمود، شبانگاه نابينا شد و هاتفى آواز داد:
اينک آب چشمه چشم تو خشک شد، بگو تا به معاول بازآرند. تا آخر عمر به کورى باقيماند. نعوذ باللّه من الجرئة على اللّه و آياته.
جلد 13 - صفحه 259
سوره شصت و هشتم (سورة القلم)
سورة القلم: اين سوره را سوره نون نيز گويند، و مکى است نزد ابن عباس تا (على الخرطوم) و ما بعد تا (لو کانوا يعلمون) مدنى، و آنچه بعد آنست مکى است.
عدد آيات: پنجاه و دو آيه به اجماع.
عدد کلمات: سيصد.
عدد حروف: هزار و دويست و شش.
ثواب تلاوت: ثواب الاعمال- از حضرت صادق عليه السّلام: هر که قرائت کند سوره ن و القلم را در نماز واجب يا مستحب، امان فرمايد خدا او را از اينکه برسد به او فقر هرگز، و پناه دهد او را وقتى بميرد از فشار قبر؛ «1» (به شرط ايمان و تقوا و عمل).
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ