اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا قُوا أَنفُسَکُم وَ أَهلِيکُم ناراً وَقُودُهَا النّاس‌ُ وَ الحِجارَةُ عَلَيها مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعصُون‌َ اللّه‌َ ما أَمَرَهُم وَ يَفعَلُون‌َ ما يُؤمَرُون‌َ «6»
اي کساني که ايمان آورده‌ايد نگهداري کنيد و حفظ کنيد خود را و کساني که اهل شما هستند از آتشي که هيزم آن ابدان انسان است و سنگ کبريت و بر آن آتش موکل هستند ملائکه غليظ اللسان سخت‌گير مخالفت نميکنند فرمان الهي را و آنچه بآنها امر ميشود بجا ميآورند.
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا خطاب باهل ايمان است زيرا غير مؤمن هر که باشد و
جلد 17 - صفحه 76
هر چه باشد و لو عمر نوح کند و تمامش بعبادت بگذراند مخلد در عذاب است چه طبيعي باشد يا مشرک يا يهود و نصاري و مجوس يا اهل ضلالت و بدعت يا منکر ضروري دين يا مذهب باشد.
قُوا أَنفُسَکُم وَ أَهلِيکُم هر کس اهل شما باشد از اولاد و احفاد چه نسبت سببي داشته باشند يا نسبي و در تحت عيلولت و فرمان شما هستند، و تعبير باهل با اينکه بر هر فرد مسلمان واجب است امر بمعروف و نهي از منکر نسبت بجميع افراد مسلمين و واجب است ارشاد و هدايت نسبت بجهال براي اينکه است که اولا اهل اطاعت او را ميکنند بخلاف ديگران، و ثانيا انسان علاقه و محبت نسبت باهل خود دارد و در مقام جلب نفع آنها و دفع ضرر از آنها است.
ناراً آتش جهنم است و اينکه آتش هميشه افروخته است لکن هيزم را که در ميان آتش بيندازند آتش ميگيرد و شعله‌ور ميشود لذا ميفرمايد:
وَقُودُهَا النّاس‌ُ وَ الحِجارَةُ اهل جهنم خود بزبان ما در ميگيرند و از خود آنها شعله آتش بلند ميشود، و تعبير به حجاره گفتند: سنگ کبريت است که او هم در آتش شعله‌ور ميشود لکن آنچه بنظر ميآيد مراد اصنام مشرکين است که از سنگ ميتراشند که ميفرمايد. إِنَّکُم وَ ما تَعبُدُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ حَصَب‌ُ جَهَنَّم‌َ أَنتُم لَها وارِدُون‌َ انبياء آيه 95. و حصب برافروختگي است، و از اقوال ابراهيم بمشرکين ميفرمايد:
أَ تَعبُدُون‌َ ما تَنحِتُون‌َ صافات آيه 95، و نحت تراشيدن است.
عَلَيها مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ خزنه جهنم که با تازيانه‌هاي آتشي و عمودهاي آتشي که بر بدن آنها و بر فرق آنها ميزنند و غل‌هاي آتشي که بگردن آنها مياندازند با سلاسل و حميم جهنمي که بر سر آنها ميريزند که ميفرمايد: خُذُوه‌ُ فَاعتِلُوه‌ُ إِلي سَواءِ الجَحِيم‌ِ ثُم‌َّ صُبُّوا فَوق‌َ رَأسِه‌ِ مِن عَذاب‌ِ الحَمِيم‌ِ دخان آيه 47. و ميفرمايد: خُذُوه‌ُ فَغُلُّوه‌ُ ثُم‌َّ الجَحِيم‌َ صَلُّوه‌ُ ثُم‌َّ فِي سِلسِلَةٍ ذَرعُها سَبعُون‌َ ذِراعاً فَاسلُکُوه‌ُ الحاقة آيه 30 الي 32. و گفتند حميم مس آب شده است، و نيز ميفرمايد: فَالَّذِين‌َ کَفَرُوا قُطِّعَت لَهُم ثِياب‌ٌ مِن نارٍ يُصَب‌ُّ مِن فَوق‌ِ رُؤُسِهِم‌ُ الحَمِيم‌ُ يُصهَرُ بِه‌ِ ما فِي بُطُونِهِم وَ الجُلُودُ وَ لَهُم مَقامِع‌ُ
جلد 17 - صفحه 77
مِن حَدِيدٍ کُلَّما أَرادُوا أَن يَخرُجُوا مِنها مِن غَم‌ٍّ أُعِيدُوا فِيها وَ ذُوقُوا عَذاب‌َ الحَرِيق‌ِ حج آيه 20 و 21.
لا يَعصُون‌َ اللّه‌َ ما أَمَرَهُم آن ملائکه غلاظ و شداد خردلي معصيت و نافرماني نميکنند چنانچه عقيده مذهب شيعه است که ملائکه کلا معصوم هستند چنانچه انبياء و اوصياء معصوم هستند، و قضيه هاروت و ماروت را در سوره بقره آيه 96 مفصلا شرح کرده‌ايم مراجعه فرمائيد.
وَ يَفعَلُون‌َ ما يُؤمَرُون‌َ ذره‌اي خلاف دستور عمل نميکنند نه زياده از مقدار مأموريت و نه نقيصه و کوتاهي.