تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَکَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ «11»
بعد از آن بيان تمثيل ديگر فرمايد:
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا: و بيان فرمود خدا مثلى را، لِلَّذِينَ آمَنُوا: براى کسانى که ايمان آورده‌اند، امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ: زن فرعون آسيه بنت مزاحم را که به جهت خلوص ايمان فايز شد و وصلت او با فرعون، به او ضررى نرسانيد و نقصى در قرب و منزلت او نزد حضرت عزت پيدا نشد، چنانچه صلاحيت حضرت نوح و لوط، نفعى به زنان آنها نرسانيد و ايشان را از عذاب ابدى نرهانيد.
به قولى آسيه، عمه حضرت موسى عليه السّلام بود. مروى است وقتى سحره
جلد 13 - صفحه 233
سحر خود را انداختند و حضرت موسى عليه السّلام عصا را انداخت اژدها شد، تمام را بلعيد. آسيه ايمان آورد و مدتى ايمان خود را از فرعون پنهان مى‌داشت.
چون فرعون مطلع شد، گفت: از دين او برگرد. برنگشت. او را تهديد نمود، قبول نکرد. امر کرد او را چهار ميخ کرده در آفتاب بيفکنند. حق تعالى ملائکه را فرمود تا به اطراف او آمده، به بالهاى خود، او را سايه انداختند. فرعون امر کرد سنگى بزرگ آوردند به روى سينه او نهند. آسيه چون آن سنگ را ديد، دعا کرد به نجات خود از فرعون و دخول بهشت، چنانچه فرمايد:
إِذْ قالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي: ياد بياور زمانى را که آسيه گفت: پروردگارا بنا کن براى من، عِنْدَکَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ: نزد خود خانه‌اى در بهشت، يعنى در مقام قرب مرا جاى ده، وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ: و نجات ده مرا از فرعون و کردار ناپسنديده او که کفر است و طغيان و تعذيب بدون جرم از بندگان. وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ: و نجات فرما مرا از گروه ستمکاران که قبطيان و ساير تابعان فرعونند. خلاصه حق تعالى دعاى او را مستجاب، حجاب از پيش او برداشته، پيش از آنکه سنگ بر او واقع شود، جاى او را که از يک در سفيد بود به او نشان داد. خوشحال شد، بعد قبض روح او شد، و سنگ بر جسد بيجان آمد، و الم عذاب نچشيد. «1» تبصره: آيه را دلالاتى است:
1- استعاذه به خدا و التجاء به او و خلاصى از محن و نوائب از او، سيره صالحين است.
2- وصلت کفار، ضرر به مؤمن متقى نرساند، و ناقص عمل او نيست، چنانچه؟؟؟ آسيه را منزلت و قرب ناقص نگردانيد با آنکه در تحت دشمنترين خدا بود.
3- قطع طمع کسى که مرتکب معصيت شود، به اميد آنکه صلاح غير،
«1» مدرک ياد شده، صفحات 346 و 347.
جلد 13 - صفحه 234
نفع به او رساند.
4- اخبار به آنکه معصيت غير، ضرر به کسى نرساند که مطيع خدا باشد.
5- استقامت و ثبات در دين حق آسيه، آگاهى است براى متدينان در ثبات ايمان و عدم تزلزل آنان در محن و بلاهاى زمان، چنانچه آسيه ملکه مصر و در نهايت جلالت به دربار فرعون بود، براى ديندارى در تحت فشار طرد، و رنج و بلا واقع شد و عاقبت جان عزيز خود را داد و دين حق را نداد و به روضه رضوان واصل شد؛ اين عمليات عبرتى است براى مؤمنان در هر عصر و زمان.
از حضرت صادق عليه السّلام قال: المؤمن اشدّ من زبر الحديد، انّ زبر الحديد اذا دخل النّار تغيّر، و انّ المؤمن لو قتل ثمّ نشر ثمّ قتل لم يتغيّر قلبه. «1» فرمود: مؤمن سخت‌تر است از پاره آهن، بدرستى که پاره آهن وقتى داخل آتش شود تغيير کند، و مؤمن اگر کشته شود و زنده شود بعد کشته شود، تغيير نکند قلب او از حق.