تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
رَسُولاً يَتْلُوا عَلَيْکُمْ آياتِ اللَّهِ مُبَيِّناتٍ لِيُخْرِجَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَ يَعْمَلْ صالِحاً يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً قَدْ أَحْسَنَ اللَّهُ لَهُ رِزْقاً «11» اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلى کُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ وَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحاطَ بِکُلِّ شَيْ‌ءٍ عِلْماً «12»
ترجمه
پيغمبرى را که ميخواند بر شما آيات خدا را که واضح است تا بيرون آورد آنانرا که ايمان آوردند و کردند کارهاى شايسته از تاريکيها به روشنى و هر که ايمان آورد بخدا و بجا آورد کار شايسته را داخل ميکند او را در باغهائيکه جارى ميشود از کنار درختان آنها نهرها جاودانيانند در آنها هميشه بتحقيق نيکو گردانيد خدا براى او روزى را
خداوند کسى است که آفريد هفت آسمانرا و از زمين مانند آنها را نازل ميشود قضاى الهى در ميان آنها تا بدانيد که خدا بر هر چيز توانا است و آنکه خداوند بتحقيق احاطه دارد بر هر چيزى بدانش.
تفسير
کلمه رسولا ظاهرا بدل است از ذکرا در آيات سابقه و بنابراين مراد از ذکر پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است چنانچه از روايت عيون از امام رضا عليه السّلام استفاده ميشود و محتمل است مراد از ذکر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و قرآن باشد چنانچه سابقا ذکر شد و بدليّت رسول از آن باعتبار توصيف آنحضرت بتلاوت آيات قرآن باشد و باين بيان جمع ميشود بين نقل مجمع از امام صادق عليه السّلام در تفسير ذکر برسول و تفسير او و بعضى آنرا بقرآن و روايت عيون از امام که استدلال فرموده است باين آيه بر آنکه مراد از ذکر پيغمبر و مراد از اهل ذکر ائمه اطهارند و نظر حقير در اين جمع نه بلحاظ قول مفسّرين است در مقابل فرموده امام
جلد 5 صفحه 227
بلکه بملاحظه مناسبت لفظ نزول است در آيه سابقه با قرآن علاوه بر آنکه ذکر هم ملايم با آنست و آنکه اينجا خداوند آنرا بيان فرموده به پيغمبرى که تلاوت مينمايد آيات قرآن را که واضحة الدّلالات است تا بيرون ببرد اهل ايمان را از ظلمات جهل و گمراهى و برساند بنور علم و شاهراه هدايت تا بايمان و عمل شايسته مستحق نعيم جاويد بهشت شوند و بروزى احسن اتمّ اکمل الهى واصل گردند و از روايت عيّاشى و قمّى رحمهما اللّه از امام رضا عليه السّلام استفاده ميشود که آسمان هفت طبقه است هر يک محيط بديگرى و آسمان اوّل باين زمين احاطه دارد و بالاى آسمان اوّل زمين است براى آسمان دوم و بالاى آسمان دوم زمين است براى آسمان سوّم و بهمين ترتيب هفت آسمان و هفت زمين مرتّب شده و امر الهى از فوق همه نازل ميشود بر پيغمبر و امام که در زمين جاى دارد از بين آسمانها و زمينها براى تدبير امور خلق تا مردم بدانند که خداوندى که چنين خلقت با عظمتى فرموده و امور آنرا اداره ميفرمايد بر هر امرى قادر و توانا و بهر چيز عالم و دانا است و چيزى از محيط دانش او خارج نيست از امور و اجزاء عالم و جزئيات آن در ثواب الاعمال و مجمع از امام صادق عليه السّلام نقل نموده که کسيکه سوره طلاق و تحريم را در نماز واجب خود قرائت نمايد خداوند او را از خوف و حزن روز قيامت در پناه خود مأمون و از جهنّم معاف و ببهشت نائل فرمايد ببرکت تلاوت آندو سوره چون آندو از آن پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله است و الحمد للّه رب العالمين.
جلد 5 صفحه 228