نکته‌های تفسیر نور

مراد از رسيدن اجل‌ «بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ»، رسيدن به اواخر مدّت عدّه است نه پايان آن، زيرا اگر مدّت عدّه پايان يافت، امساک و نگهدارى زن حرام است. «1» در قرآن، سى و هشت مرتبه کلمه معروف به کار رفته که پانزده مرتبه آن مربوط به خانواده و همسردارى است، يعنى شيوه برخورد زن و مرد در زندگى بايد شايسته و پسنديده باشد. گواهى دو شاهد عادل بر طلاق، منافعى دارد. از جمله آن که دو شاهد عادل، به خاطر عدالت و محبوبيتى که دارند، به طور طبيعى با موعظه سعى مى‌کنند به جاى طلاق، طرفين را به آشتى ترغيب کنند. پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله فرمودند: «انى لأعلم آية لو اخذ بها الناس لکفتهم» من آيه‌اى را مى‌شناسم که اگر مردم به آن عمل کنند، تمام مشکلاتشان حل مى‌شود و سپس آيه‌ «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً» را تلاوت فرمودند. «2» در روايات مى‌خوانيم: هنگامى که آيه 3 نازل شد، جمعى از ياران پيامبر، کار و تجارت را رها کردند و گفتند: خداوند روزى ما را ضمانت کرده است، پس به کار و تلاش نيازى نيست. پيامبر صلى الله عليه و آله آنان را احضار و توبيخ کرد و فرمود: هرکس کار و تلاش را رها کند، دعايش مستجاب نمى‌شود. «انه من فعل ذلک لا يستجاب له» «3» در قرآن، هم مهر الهى با جمله، «مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ» «4» آمده است و هم قهر الهى. «فَأَتاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا» «5» يعنى گاهى مهر و قهر الهى غير منتظره و به شکلى که گمان نمى‌رود به انسان مى‌رسد. «1». تفسير الميزان. «2». تفسير مجمع البيان. «3». تفسير نور الثقلين. «4». طلاق، 3. «5». حشر، 2. جلد 10 - صفحه 104 أثر تقوا فقط در آخرت نيست. امام صادق عليه السلام در مورد جمله، «مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ» فرمود: اين گشايش روزى، براى تقوا پيشه‌گان در دنياست. «1»