تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ (263)
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ: سخن نيکو مر فقير را، يعنى رد جميل، وَ مَغْفِرَةٌ: و درگذشت از درشتى با سائل يا وعده نيکو دادن که مقترن باشد به وفا و عفو از اصرار سائل يا گفتن به اينکه خدا تو را توسعه دهد و تو را غنى سازد، خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ: بهتر است از صدقه که نسبت به سائل، يَتْبَعُها أَذىً:
تابع شود او را رنجى و آزارى از سرزنش و غير آن، زيرا صاحب اين صدقه محروم است از ثناى جميل در دنيا و ثواب جزيل در آخرت. و قول معروف و عفو مستحق ثناى دنيوى و اجر اخروى است. وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ: و خداى تعالى بى‌نياز است از صدقه کسانى که صدقه آنها مشوب به منت و
«1» تفسير منهج الصادقين، جلد دوّم، صفحه 119.
«2» تفسير برهان، جلد اوّل، صفحه 253، حديث اوّل.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 480
آزار باشد، بردبار است و تعجيل نفرمايد در عقوبت منان و موذى.
از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مروى است که هرگاه سائل سؤال کند، قطع مکنيد سؤال او را تا فارغ شود، پس رد کنيد او را به وقار و نرمى که دادن چيزى باشد، يا به وجه نيکو او را جواب دهيد، چه گاهى به شما آيد کسى که نه از انس باشد نه از جن بلکه ملکى است به صورت سائلى تا ملاحظه نمايد که شما چه معامله مى‌کنيد در نعمتى که حق تعالى محض لطف و تفضل به شما ارزانى داشته. «1»