اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ اللاّئِي يَئِسن‌َ مِن‌َ المَحِيض‌ِ مِن نِسائِکُم إِن‌ِ ارتَبتُم فَعِدَّتُهُن‌َّ ثَلاثَةُ أَشهُرٍ وَ اللاّئِي لَم يَحِضن‌َ وَ أُولات‌ُ الأَحمال‌ِ أَجَلُهُن‌َّ أَن يَضَعن‌َ حَملَهُن‌َّ وَ مَن يَتَّق‌ِ اللّه‌َ يَجعَل لَه‌ُ مِن أَمرِه‌ِ يُسراً «4»
و آن زنهايي که حيض نميشوند و مأيوس هستند از زنهاي شما اگر شک کرديد پس عده آنها سه ماه است و زنهايي که در سن من تحيض هستند ولي حيض نميشوند آنها هم سه ماه عده آنها است و آن زنهايي که حامل هستند عده آنها وضع حمل آنها است و کسي که تقواي الهي داشته باشد خداوند قرار ميدهد از امر او سهولت و آساني را اقول: زنهايي که طلاق داده شده‌اند اقسام زيادي دارند غير مدخوله و يائسه عده ندارند، و يأس در هاشميه شصت سال است و در غير هاشميه پنجاه سال، و اما مدخوله
جلد 17 - صفحه 56
و غير يائسه سه قرء است که سه طهر باشد چنانچه گذشت آنهم طهر غير مواقعه و اما اگر مطلقه حيض نميشود اما نميدانيم به سن يأس رسيده يا در سن من تحيض است سه ماه بايد عده نگهدارد که مفاد:
وَ اللّائِي يَئِسن‌َ مِن‌َ المَحِيض‌ِ معني اينکه نيست که يائسه بودنش محرز باشد يعني حيض نميشود.
مِن نِسائِکُم که طلاق داده‌ايد.
إِن‌ِ ارتَبتُم که اينکه حيض نشدن او از جهت بلوغ بحد يأس است يا بواسطه عارضه‌اي است يا خون ميبيند ولي مشکوک است که حيض است يا استحاضه.
فَعِدَّتُهُن‌َّ ثَلاثَةُ أَشهُرٍ سه ماه به ماههاي قمري بايد عده نگهدارد.
وَ اللّائِي لَم يَحِضن‌َ که در سن من تحيض است و بحد يأس نرسيده لکن لعارض و مرض حيض نميشود آنهم سه ماه عده نگهدارد. و اينکه جمله عطف به (وَ اللّائِي يَئِسن‌َ مِن‌َ المَحِيض‌ِ) است يعني اينکه مثل آنها که سه ماه عده آنها است.
وَ أُولات‌ُ الأَحمال‌ِ زنهاي حامل که آبستن هستند عده آنها:
أَن يَضَعن‌َ حَملَهُن‌َّ وضع حمل آنها است.
وَ مَن يَتَّق‌ِ اللّه‌َ و لو در اينکه مورد است که باين دستورات عمل کنند ولي عام است تقواي در کليه موارد را شامل ميشود.
يَجعَل لَه‌ُ مِن أَمرِه‌ِ يُسراً خداوند مشکلات او را رفع ميفرمايد و کارها بر او سهل و آسان ميشود، و بعکس کساني که تقوي ندارند سر بگريبان ميشوند و کارها بر آنها دشوار و سخت و درهم و برهم ميشود مثل دوره حاضر که هر کس چه اندازه گرفتار و پريشان است از اعلي و ادني.