اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَسکِنُوهُنَّ مِن حَيثُ سَکَنتُم مِن وُجدِکُم وَ لا تُضآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيهِنَّ وَ إِن کُنَّ أُولاتِ حَملٍ فَأَنفِقُوا عَلَيهِنَّ حَتّي يَضَعنَ حَملَهُنَّ فَإِن أَرضَعنَ لَکُم فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَ أتَمِرُوا بَينَکُم بِمَعرُوفٍ وَ إِن تَعاسَرتُم فَسَتُرضِعُ لَهُ أُخري «6»
سکني بدهيد مطلقه را همان نحوي که خود سکني ميکنيد باندازه وجد و تمکن خود و بآنها اذيت و ظلم و ضرر وارد نکنيد که بر آنها تنگ بگيريد و در مضيقه بيفتند تا مادامي که در عده هستند، و اگر ذات حمل هستند بايد انفاق کنيد بر آنها تا مادامي که وضع حمل آنها شود که مدت عده آنها است و پس از وضع حمل طفل شما را اگر شير دادند و ارضاع نمودند اجر و مزد شير دادن را بآنها بدهيد و با انصاف و نيکي بين خود رفتار کنيد و اگر عذر آوردند و امتناع کردند از شير دادن مرضعه ديگري انتخاب کنيد.
أَسکِنُوهُنَّ مِن حَيثُ سَکَنتُم مِن وُجدِکُم جايي که مناسب شأن شما نيست آنها را سکونت ندهيد هر کس مطابق شأن و توانايي خود.
وَ لا تُضآرُّوهُنَّ بزبان ما نيش بآنها نزنيد دل آنها را نرنجانيد امر را بر آنها
جلد 17 - صفحه 58
تنگ نگيريد در حقوق آنها کوتاهي نکنيد بعيش آنها تا مادامي که در عده هستند حکم زوجه را دارند.
لِتُضَيِّقُوا عَلَيهِنَّ که بخواهيد بر آنها تنگ بگيريد زيرا آنها آزاد نيستند و هنوز در بند شما هستند نميتوانند بروند و باختيار خود رفتار کنند چنانچه مملوک از عبيد و اماء و حيواناتي که دريد شما هستند بايد بامور آنها از خورد و خوراک و ساير لوازم آنها رسيدگي کنيد.
وَ إِن کُنَّ أُولاتِ حَملٍ فَأَنفِقُوا عَلَيهِنَّ حَتّي يَضَعنَ حَملَهُنَّ که مدت عده آنها تا وضع حمل است نسبت بآنها هم بايد همين نحو رفتار کرد و پس از وضع حمل راجع به طفلي که متولد شده و بايد او را ارضاع نمود که حولين کاملين است در اتمام ارضاع و أقل آن بيست و يک ماه است و مادر احق است در ارضاع چنانچه ميفرمايد: وَ الوالِداتُ يُرضِعنَ أَولادَهُنَّ حَولَينِ کامِلَينِ لِمَن أَرادَ أَن يُتِمَّ الرَّضاعَةَ وَ عَلَي المَولُودِ لَهُ رِزقُهُنَّ وَ کِسوَتُهُنَّ بِالمَعرُوفِ- الي قوله تعالي- فَلا جُناحَ عَلَيکُم إِذا سَلَّمتُم ما آتَيتُم بِالمَعرُوفِ بقره آيه 233. لذا ميفرمايد:
فَإِن أَرضَعنَ لَکُم فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ از ارزاق و کسوت و ساير لوازم معيشت وَ أتَمِرُوا بَينَکُم بِمَعرُوفٍ ايتمار قبول امر است يعني اگر تقاضايي و خواهشي کردند انجام دهيد لکن بمعروف، توقعات بيجا لازم نيست باندازه متعارف.
وَ إِن تَعاسَرتُم و اگر شما به عسر افتاديد و نتوانستيد بتوقعات آنها رفتار کنيد.
فَسَتُرضِعُ لَهُ أُخري مرضعه ديگري بگيريد و با حقوق معيني با رضاي طرفين با او قرار دهيد.