اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذ قال‌َ مُوسي لِقَومِه‌ِ يا قَوم‌ِ لِم‌َ تُؤذُونَنِي وَ قَد تَعلَمُون‌َ أَنِّي رَسُول‌ُ اللّه‌ِ إِلَيکُم فَلَمّا زاغُوا أَزاغ‌َ اللّه‌ُ قُلُوبَهُم وَ اللّه‌ُ لا يَهدِي القَوم‌َ الفاسِقِين‌َ «5»
و ياد کن زماني که موسي (ع) فرمود بقوم خود بني اسرائيل اي قوم من براي چه اذيت مي‌کنيد مرا و حال آن که مي‌دانيد باين که من محققا رسول خدايم بسوي شما پس چون اينها ميل از حق کردند و رو بباطل رفتند خداوند هم قلوب آنها را برگردانيد و خداوند هدايت نمي‌کند قومي که فاسق شدند.
وَ إِذ قال‌َ مُوسي لِقَومِه‌ِ يا قَوم‌ِ لِم‌َ تُؤذُونَنِي اذيتهايي که بني اسرائيل بحضرت موسي کردند بسيار است يکي قول آنها که بموسي گفتند: اجعَل لَنا إِلهاً کَما لَهُم آلِهَةٌ اعراف آيه 134 يکي آن که گفتند که مي‌فرمايد: وَ إِذ قُلتُم يا مُوسي لَن نُؤمِن‌َ لَک‌َ حَتّي نَرَي اللّه‌َ جَهرَةً بقره آيه 52.
يکي قضيّه سامري و اتخاذ عجل که مي‌فرمايد: ظَلَمتُم أَنفُسَکُم بِاتِّخاذِکُم‌ُ العِجل‌َ بقره آيه 51.
و آيات ديگر يکي اراده قتل هارون که بموسي گفت: وَ کادُوا يَقتُلُونَنِي اعراف آيه 149.
يکي گفتند بموسي قالُوا يا مُوسي إِنّا لَن نَدخُلَها أَبَداً ما دامُوا فِيها فَاذهَب أَنت‌َ وَ رَبُّک‌َ فَقاتِلا إِنّا هاهُنا قاعِدُون‌َ مائده آيه 27. باندازه‌اي که موسي عرض کرد در پيشگاه الهي قال‌َ رَب‌ِّ إِنِّي لا أَملِک‌ُ إِلّا نَفسِي وَ أَخِي فَافرُق بَينَنا وَ بَين‌َ القَوم‌ِ الفاسِقِين‌َ مائده آيه 28.
يکي قضيّه قارون و مرئه فاحشه و غير اينها که بسيار است.
لذا خدا مي‌فرمايد: يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا لا تَکُونُوا کَالَّذِين‌َ آذَوا مُوسي فَبَرَّأَه‌ُ اللّه‌ُ مِمّا قالُوا وَ کان‌َ عِندَ اللّه‌ِ وَجِيهاً احزاب آيه 69. وَ قَد تَعلَمُون‌َ أَنِّي رَسُول‌ُ اللّه‌ِ إِلَيکُم شما بني اسرائيل که در چنگال فرعونيان بوديد نجات دادم شما را و معجزات باهرات را مشاهده کرديد مثل عصا و يد و بيضاء و شکاف دريا و اخراج آب از سنگ سخت و غرق فرعونيان و غير اينها و اظهار ايمان کرديد.
فَلَمّا زاغُوا زاغ بمعني رجوع يعني ميل از حق‌ّ بسوي باطل از اطاعت بمعصيت از ايمان بکفر از توحيد بشرک.
جلد 16 - صفحه 513
أَزاغ‌َ اللّه‌ُ قُلُوبَهُم خداوند آنها را رها فرمود و از هدايت بضلالت افتادند قلب آنها سياه شد و قساوت پيدا کردند که ما شرح حال بني اسرائيل را در مجلد اوّل کلم الطيب در باب نبوّة خاصّه مفصلا بيان کرده‌ايم مراجعه فرمائيد که چه اندازه در ادوار متماديه در شرک و کفر سير کردند و چه اندازه انبياء بني اسرائيل را کشتند با زکريا چه کردند با يحيي با عيسي و چه فسادها از آنها ظاهر شد.
وَ اللّه‌ُ لا يَهدِي القَوم‌َ الفاسِقِين‌َ چون از قابليّت هدايت افتادند و پس از عيسي الي کنون چه کردند و چه مي‌کنند.