تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ إِذْ قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يا بَنِي إِسْرائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْکُمْ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جاءَهُمْ بِالْبَيِّناتِ قالُوا هذا سِحْرٌ مُبِينٌ «6» وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ وَ هُوَ يُدْعى إِلَى الْإِسْلامِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ «7» يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْکافِرُونَ «8» هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ کُلِّهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ «9»
ترجمه
و هنگاميکه گفت عيسى پسر مريم اى بنى اسرائيل همانا من پيغمبر خدايم بسوى شما با آنکه تصديق کننده‌ام آنچه را که پيش روى من است از تورية و مژده دهنده‌ام به پيغمبرى که ميآيد بعد از من که نامش احمد است پس چون آمد نزد آنها با معجزات روشن گفتند اين جادوئى آشکار است
و کيست ستمکارتر از کسى که ببندد بر خدا دروغ را با آنکه او خوانده ميشود بسوى اسلام و خدا هدايت نميکند گروه ستمکاران را
ميخواهند خاموش کنند نور خدا را بدهانهاشان و خدا کامل گرداننده است نور خود را اگر چه کراهت داشته باشند کافران
او است کسيکه فرستاد پيغمبر خود را براهنمائى و دين حق تا غالب سازد آنرا بر همه اديان اگر چه کراهت داشته باشند مشرکان.
تفسير
خداوند سبحان بعد از ذکر سلوک بنى اسرائيل با حضرت موسى تذکر داده است پيغمبر خود و خلق را بارسال حضرت عيسى بر آن طايفه و ادّعاء نبوّت او و تصديق تورية و بشارت بظهور خاتم انبياء باسم و رسم بعد از او و قمّى ره نقل نموده که بعضى از يهود از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سؤال نمودند که چرا ناميده
جلد 5 صفحه 196
شدى تو به احمد فرمود چون من در آسمان احمدم يعنى ستوده‌ترم از خود در زمين و ظاهرا چون حضرت عيسى از عالم بالا اطّلاع بنام گرامى آنحضرت پيدا کرده بوده و نام زمينى او هنوز وضع نشده بوده بهمان نام آسمانى بشارت داده است ولى مستفاد از روايات آنستکه انبياء عظام هر يک بنوبه خود بشارت بظهور خاتمشان داده‌اند هر يک به اسمى که براى آنحضرت در کتابشان ذکر شده بوده و نام او در انجيل احمد است و تمام اعتماد در تعيين خارجى بذکر اوصاف و بيان نسب بوده که مکرّر نقل شده است و بين حضرت عيسى و خاتم انبياء صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر حسب بعضى از روايات پانصد سال فاصله شده و چون آنحضرت مبعوث برسالت گرديد و اظهار فرمود با معجزات باهرات مشرکين قريش گفتند اين سحرى است واضح و آشکار لذا خداوند ميفرمايد کيست ستمکارتر بخود و خلق از کسيکه افتراء بسته است بر خدا بدروغ که پيغمبرى نفرستاده و کتابى نازل نفرموده با آنکه او خوانده ميشود بدين اسلام که يگانه دين حقّ الهى است و احکامش مطابق با عقل و صلاح بشر است تا روز قيامت و آنکه تأييدات الهيّه به بيانيکه در ذيل آيات سابقه گذشت شامل حال ستمکاران نخواهد شد اينها باين نسبت‌هاى دروغ و انکار معجزات ميخواهند نور خدا را که پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و امام عليه السّلام و قرآن و دين اسلام و مذهب جعفرى است بدهانهاشان خاموش نمايند ولى خداوند بمنتهاى کمال و تماميّت ميرساند نور خود را اگر چه بر طبع کفّار گران باشد براى آنکه دماغشان بخاک ماليده شود خداوند عالم آنذات مقدّسى است که فرستاد پيغمبر خود را براى راهنمائى خلق ببهشت و بيان دين حق که اسلام و ايمان است تا غلبه دهد آنرا بحجّت و شمشير بر تمام اديان در تمام روى زمين اگر چه اهل شرک و نفاق کراهت داشته باشند و اين وعده که در صدر اسلام داده شده بمقداريکه دهان معاندين بسته شود انجاز شد و اسلام در عالم منتشر گرديد ولى کمال و تماميّت آن در زمان ظهور امام زمان خواهد شد که در دنيا دينى جز دين اسلام و مذهب اثنى عشرى نباشد چنانچه از اخبار عديده استفاده ميشود و شمّه‌ئى از آن ذيل اين آيه در سوره
جلد 5 صفحه 197
توبه گذشت با بياناتى که تکرار آن مناسب با وضع کتاب نيست اجمال امر آنکه اين يکى از معجزات قرآن ميباشد و چون ظاهر از آيه اخيره غلبه خارجى آشکار بر تمام اديان است از ادلّه مذهب ما است که ميگوئيم روزى بايد بيايد که تمام عالم داراى يک دين حقّ باشند و چون وعده خدا خلف ندارد خواهد آمد انشاء اللّه تعالى.