تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا کُونُوا أَنْصارَ اللَّهِ کَما قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوارِيِّينَ مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ قالَ الْحَوارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ وَ کَفَرَتْ طائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظاهِرِينَ «14»
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا: اى کسانى که ايمان آورديد به خدا و معتقدات حقه، کُونُوا أَنْصارَ اللَّهِ: باشيد يارى کنندگان دين خدا و رسول. مراد آنکه بايد
«1» به نقل از نور الثقلين، جلد 5، صفحه 318، حديث 34.
جلد 13 - صفحه 156
اطاعت و انقياد شما بر وجهى باشد که چون رسول از شما نصرت طلب کند، شما همگى اطاعت نموده، تمامى همت خود را بر نصرت او مصروف داريد، کَما قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ: همچنانکه طلب نصرت کرد و گفت عيسى بن مريم، لِلْحَوارِيِّينَ: مر حواريان را که خواص او بودند در دين او به جهت سبقت ايشان در دين، مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ: کيست نصرت کنندگان من و اعوان من که توجه نمايند با من به سوى خدا، يعنى نصرت دين خدا کنند، قالَ الْحَوارِيُّونَ: گفتند حواريون به عيسى عليه السّلام: نحن انصار اللّه: مائيم يارى دهندگان دين محمد، فَآمَنَتْ طائِفَةٌ: پس ايمان آوردند به عبوديت خدا و به رسالت عيسى عليه السّلام گروهى، مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ: از بنى اسرائيل، وَ کَفَرَتْ طائِفَةٌ: و کافر شدند گروهى ديگر که در باره او الوهيت قائل شدند، فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا: پس قوت داديم و غالب گردانيديم آنان را که ايمان آورند، عَلى عَدُوِّهِمْ: بر دشمنان ايشان که قائل به الوهيت مسيح شدند، فَأَصْبَحُوا ظاهِرِينَ: پس گشتند آن مؤمنان غلبه کنندگان بر آن کافران به مجاهده و محاربه، يا در حجت؛ نزد بعضى معنى آنکه: حجت کسانى که به حضرت عيسى عليه السّلام ايمان آورده بودند، ظاهر گشت به تصديق حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به آنکه عيسى عليه السّلام کلمة اللّه، و روح اللّه است. نزد بعضى غلبيت ايشان بعد از رفع عيسى بود.
تنبيه: آيه شريفه آگاهى است براى اهل اسلام، بدين تقرير که: اى اهل اسلام، انصار دين خدا باشيد همچنان که حواريون انصار اللّه بودند. در وقتى که حضرت عيسى عليه السّلام به حواريون گفت: کيستند کسانى که در نصرت دادن دين خدا مختص باشند به من؟ حواريان گفتند: ما انصار دين خدا هستيم.
در کتاب کافى از حضرت صادق عليه السّلام قال: انّ حوارى عيسى کانوا شيعته و انّ شيعتنا حواريونا، و ما کان حوارى عيسى بأطوع له من حوارينا لنا، و انّما قال عيسى لحواريين: من انصارى الى اللّه، قال الحواريّون: نحن انصار اللّه، فلا و اللّه
جلد 13 - صفحه 157
ما نصروه من اليهود و لا قاتلوهم دونه، و شيعتنا و اللّه لم يزالوا منذ قبض اللّه عزّ ذکره رسوله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ينصرونا و يقاتلون دوننا [و يخوّفون] و يحرقون و يعذّبون و يشرّدون فى البلدان، جزاهم اللّه عنّا خيرا. «1» فرمود: بدرستى که حوارى حضرت عيسى عليه السّلام شيعيان او بودند، و شيعيان ما حوارى ما هستند. و نبودند حوارى عيسى فرمانبردارتر از حوارى ما، و حضرت عيسى گفت به حواريون: کيستند انصار من در دين خدا؟ حواريون گفتند: ما انصار دين خدا هستيم. قسم به خدا پس يارى نکردند او را از يهود، و مقاتله ننمودند ايشان را به جهت او؛ و شيعيان ما قسم به خدا هميشه از زمان رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يارى کردند ما را، و مقاتله نمودند به جهت ما [و ترسانده شوند] و سوخته شوند و عذاب شوند و در به در شوند در شهرها؛ جزا دهد خدا ايشان را خير.
«1» به نقل از نور الثقلين، جلد 5، صفحه 319، حديث 36.
جلد 13 - صفحه 158
ج13، ص159
سوره شصت و دوم (الجمعه)
سورة الجمعه: اين سوره مبارکه مدنى است. نزد ابن عباس مکى است.
عدد آيات: يازده است به اجماع امت.
عدد کلمات: يکصد و هشتاد.
عدد حروف: هفتصد و چهل و هشت.
ثواب تلاوت: ثواب الاعمال- ابن بابويه رحمه اللّه از حضرت صادق عليه السّلام: لازم است بر هر مؤمنى که شيعه ما باشد اينکه: بخواند در شب جمعه سوره جمعه و سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى، و در نماز ظهر سوره جمعه و منافقين را، پس چون اين کار را نمايد، پس چنان است که بجا آورده عمل رسول خدا را، و باشد ثواب و جزاى او بر خدا، بهشت. «1» بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ