اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ذلِک‌َ فَضل‌ُ اللّه‌ِ يُؤتِيه‌ِ مَن يَشاءُ وَ اللّه‌ُ ذُو الفَضل‌ِ العَظِيم‌ِ «4»
اينکه است فضل خدا ميدهد هر که را که بخواهد و خداوند صاحب فضل عظيم است.
ذلِک‌َ فَضل‌ُ اللّه‌ِ ذلک اشاره به ايمان و تزکيه نفس و علم کتاب و حکمت است اينکه تفضل الهي است توهم نشود که انسان بخودي خود ايمان ميآورد يا مزکي ميشود يا علم پيدا ميکند تمام تفضل الهي است فقط محل بايد قابليت داشته باشد و او ميداند چه محلي قابل است و چه محلي قابليت ندارد، اسباب هدايت را او ايجاد فرموده، ارسال رسل کرده، انزال کتاب افاضه علم که فرمود:
«العلم نور يقذفه اللّه في قلب من يشاء»
توفيق و تاييد و القاء حب در قلب و ارسال ملائکه و الهام در قلب تماما از جانب او است تکوينا و تشريعا يَمُنُّون‌َ عَلَيک‌َ أَن أَسلَمُوا قُل لا تَمُنُّوا عَلَي‌َّ إِسلامَکُم
جلد 17 - صفحه 7
بَل‌ِ اللّه‌ُ يَمُن‌ُّ عَلَيکُم أَن هَداکُم لِلإِيمان‌ِ إِن کُنتُم صادِقِين‌َ حجرات آيه 17. وَ لکِن‌َّ اللّه‌َ حَبَّب‌َ إِلَيکُم‌ُ الإِيمان‌َ وَ زَيَّنَه‌ُ فِي قُلُوبِکُم وَ کَرَّه‌َ إِلَيکُم‌ُ الکُفرَ وَ الفُسُوق‌َ وَ العِصيان‌َ أُولئِک‌َ هُم‌ُ الرّاشِدُون‌َ فَضلًا مِن‌َ اللّه‌ِ وَ نِعمَةً وَ اللّه‌ُ عَلِيم‌ٌ حَکِيم‌ٌ حجرات آيه 7 و 8. ميداند کي قابليت تفضل دارد و کي قابليت ندارد، و احدي در هيچگونه نعمتي دنيوي و اخروي و ديني استحقاق ندارد تمام تفضل است.
يُؤتِيه‌ِ مَن يَشاءُ هر که را که ميداند قابل تفضل است و اما کساني که قابليت ندارند بواسطه قساوت قلب سياهي دل کبر نخوت عناد عداوت مورد هيچگونه تفضلي نيستند نه در دنيا و نه در آخرت و اگر چيزي از مال و جاه و طول عمر و صحت بدن بدهد براي زيادتي کفر و فسق و فجور است بلا است نه نعمت و لو خيال نعمت کنند مثل يزيد و خلفاء جور و اولياء ظلم که ميفرمايد: وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَنَّما نُملِي لَهُم خَيرٌ لِأَنفُسِهِم إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ آل عمران آيه 171. که همين جواب را به يزيد دادند موقعي که تمسک کرد بآيه ملک که: قُل‌ِ اللّهُم‌َّ مالِک‌َ المُلک‌ِ ...
الآيه.
وَ اللّه‌ُ ذُو الفَضل‌ِ العَظِيم‌ِ اصلا خدا تمام عالم را براي انسان خلق فرمود و انسان را براي تفضل خردلي احتياج بخلقت نداشت.
من نکردم خلق تا سودي کنم || بلکه تا بر بندگان جودي کنم
تفضلات او بسيار عظيم است.