در آياتى از قرآن آمده است که يهود، خود را برتر از ديگران و حتى خود را فرزندان خدا مىدانستند و شعار «نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ» «1» سر مىدادند، با اين که مردمى ثروتاندوز و دنيادوست بودند، چنانکه قرآن مىفرمايد: «أَحْرَصَ النَّاسِ عَلى حَياةٍ» «2» اين آيه گويا با آنان مباهله مىکند که اگر راست مىگوييد که از اولياى خدا هستيد، بايد به استقبال مرگ برويد.
شما که مىگوييد: تنها اهل بهشت ما هستيم، «لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ کانَ هُوداً أَوْ
«1». مائده، 18.
«2». بقره، 96.
جلد 10 - صفحه 34
نَصارى» «1»، پس چرا حاضر نيستيد آرزوى مرگ کنيد. «قُلْ إِنْ کانَتْ لَکُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ کُنْتُمْ صادِقِينَ» «2»
چرا از مرگ مىترسيم؟
اگر سفر به سوى آخرت را به سفرهاى دنيوى تشبيه کنيم، مىبينيم که نگرانىهاى يک راننده در مسافرت، مىتواند دلايل مختلفى داشته باشد:
الف) گاهى نگرانى به خاطر کمبود بنزين است، امّا کسى که براى آخرت خود توشه برداشته است، نگران نيست. «تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى» «3»
ب) گاهى نگرانى به خاطر وسيله نقليه مىباشد که سرقتى است، امّا کسىکه درآمدش حلال است، نگران نيست.
ج) گاهى نگرانى براى جنس قاچاقى است که به همراه دارد، اما کسىکه بار گناه به دوش ندارد، نگران نيست.
د) گاهى نگرانى براى سرعت غير مجاز است، امّا کسىکه اهل افراط و تفريط نيست، «کانَ أَمْرُهُ فُرُطاً» «4» و زندگىاش بر اساس اعتدال و ميانهروى بوده است، «لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ کانَ بَيْنَ ذلِکَ قَواماً» «5»، ترسى ندارد.
ه) گاهى نگرانى به خاطر همسفران ناشناس و نادرست است، ولى کسىکه در دنيا همراه و همنشين ابرار بوده است، نگران نيست.
و) گاهى از تنها بودن در جاده مىترسد، ولى کسىکه در کاروان ابرار قرار دارد و ارتباط او با مؤمنان است تنها نيست.
ز) گاهى از نرسيدن به مقصد ترس و دغدغه دارد، ولى کسىکه معتقد است ذرّهاى از عمل او هدر نمىرود، نگران نيست. فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ ... «6»
از ابوذر پرسيدند: چرا از مرگ مىترسيم؟ فرمود: «انکم عمرتم الدنيا و خربتم الآخرة
«1». بقره، 111.
«2». بقره، 94.
«3». بقره، 197.
«4». کهف، 28.
«5». فرقان، 67.
«6». زلزال، 6 و 7.
جلد 10 - صفحه 35
فتکرهون ان تنتقلوا من عمران الى خراب» «1» شما دنيا را آباد و آخرت را خراب کردهايد، پس کراهت داريد که از آبادى به سوى خرابى برويد.
حضرت على عليه السلام مىفرمود: «و الله ابن ابيطالب آنس بالموت من الطفل بثدى امه» «2» به خدا سوگند انس من (على) به مرگ از انس طفل به سينه مادرش بيشتر است. و هنگام ضربت خوردن در محراب مسجد کوفه فرمود: «فزت و رب الکعبة» به پروردگار کعبه سوگند که رستگار شدم.
امام حسين عليه السلام ضمن خطبه مفصّلى مىفرمايند: «خط الموت على ولد آدم مخط القلادة على جيد الفتاة» «3» مرگ براى فرزندان آدم، مثل گردنبند بر گردن عروسان، زيباست.
گرچه خطاب اين آيه به يهوديان است، ولى آمادگى براى مرگ، وسيلهاى براى سنجش همه مدّعيان ايمان و ولايت الهى است. «فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ»