تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ کَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُکُلَها ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (265) ترجمه‌ و مثل آنانکه صرف ميکنند مالهاشان را براى طلب خوشنودى خدا و ثبات قدم خودشان مثل بوستانى است در بلندى‌اى که برسد آنرا باران درشت پس مياورد ميوه خود را در چندان پس اگر نرسد آنرا باران درشت برسد باران ريز و خدا بآنچه بجا بياوريد بينا است. جلد 1 صفحه 342 تفسير قمى فرموده مراد از تثبيت خوددارى از منت و آزار است فيض ره فرموده يعنى توطين نفس ميکنند بر حفظ اين اطاعت و متعقب نمى‌نمايند آن را به چيزى که مفسد آن باشد از قبيل ريا و سمعه و عجب و منّ و اذى و امثال اينها بعد از آنکه براى رضاى خدا انفاق نموده باشند و عياشى از حضرت باقر (ع) روايت نموده است که اين آيه در شأن حضرت امير (ع) نازل شده است و البته منافات با عموم لفظ ندارد و فرد اکمل آنوجود مبارک علوى است و بنظر حقير چون انفاق در راه خدا از روى اخلاص بلکه کليه عبادات و اعمال خيريه موجب ثبات قدم در دين و صفاى قلب و مزيد معرفت است براى ترغيب بعمل اشاره باين نتيجه شده است بصورت داعى چون علت غائى در تصور مقدم و در وجود مؤخر است يعنى مثل کسانيکه انفاق ميکنند اموال خودشان را براى خوشنودى خدا و ثبات خودشان در دين مثل بوستانى است که در محل مرتفعى باشد که نمايش و صفاى آن بيشتر و از آفات ارضيه از قبيل سيل محفوظتر و از هوا و نور آفتاب و ماه مستفيدتر و ميوههاى آن بهتر و برتر گردد پس برسد آنرا باران درشت و ميوههاى آن دو برابر شود چنانچه در مجمع از حضرت صادق (ع) روايت نموده است که مراد آنستکه ميوهاى آن دو چندان شود چنانچه اجر کسيکه براى رضاى خدا انفاق نمايد دو چندان خواهد شد و اگر باران درشت بآن نرسد باران ريز و شبنم باو خواهد رسيد و کافى است براى آن چون مکانش خوب است مانند کسيکه نيتش خوب باشد که احسان کم و زياد هر دو براى او نافع است و خداوند بصير است به نيت انفاق کننده و کم و زياد انفاق و هر کس را بمقدار عمل و کيفيت قصد او جزا خواهد داد.