تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْ لا أَخَّرْتَنِي إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَ أَکُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ «10»
جلد 13 - صفحه 184
وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناکُمْ: و انفاق کنيد در راه خدا از آنچه روزى داده‌ايم شما را؛ مراد اخراج زکات و حقوقات واجبه است. مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ: پيش از آنکه بيايد، أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ: به يکى از شما اسباب و علامات مرگ، فَيَقُولَ رَبِّ لَوْ لا أَخَّرْتَنِي: پس گويد از روى تحسر و تأسف که مشرف بر مرگ شده: پروردگارا چرا باز پس نياندازى و مهلت ندهى مرا، يعنى تأخير نکنى موت را، إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ: تا مدتى نزديک، يعنى زمانى اندک که در آن اخراج حقوق توان نمود، فَأَصَّدَّقَ: پس در آن زمان تصدق کنم و ساير حقوقات واجبه ادا کنم، وَ أَکُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ: و باشم از شايستگان و نيکوکاران و فرمانبرداران، به سبب اين تدارک.
از ابن عباس مروى است اين آيه در حق مانعين زکات نازل شد. بعد از آن فرمود:
تصدق کنيد پيش از آنکه سلطان مرگ نازل شود. پس آن زمان، توبه قبول نباشد و هيچ عملى نفع ندهد.
و نيز از او منقول است: چه منع مى‌کند يکى از شما [را] چون مال داشته، زکات بدهد و استطاعت حج داشته، حج نمايد، پيش از آنکه مرگ به او رسد. پس از خدا طلب رجوع کند به دنيا، او را بازنگردانند. گفتند: ابن عباس، اين حال کافر است که سؤال رجعت کند؟ فرمود: در اين باب قرآن بر شما خوانم. پس اين آيه تلاوت نمود. و از حضرت صادق عليه السّلام نيز مأثور است. «1»