اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ذلِک‌َ بِأَنَّه‌ُ کانَت تَأتِيهِم رُسُلُهُم بِالبَيِّنات‌ِ فَقالُوا أَ بَشَرٌ يَهدُونَنا فَکَفَرُوا وَ تَوَلَّوا وَ استَغنَي اللّه‌ُ وَ اللّه‌ُ غَنِي‌ٌّ حَمِيدٌ «6»
اينکه عقوبات دنيوي و اينکه عذاب اليم اخروي براي اينکه است که باين که آمد آنها را رسولان آنها با معجزات باهرات و ادله واضحات پس گفتند آيا بشري هدايت ميکند ما را پس کافر شدند و اعراض کردند و خود را بي نياز ديدند از خداي متعال
جلد 17 - صفحه 36
و حال آنکه خداوند بي نياز است از ايمان و عبادت آنها و حميد است بجميع محامد ذاتا و صفة و افعالا.
ذلِک‌َ اشاره بآن عقوبات دنيوي آنها و عذاب اخروي آنها است که سبب اينکه عذاب‌ها براي اينکه است که:
بِأَنَّه‌ُ کانَت تَأتِيهِم رُسُلُهُم که خداوند در هيچ زماني زمين را خالي از حجت نگذارد انبياء و رسل و حجج الهيه آمدند و حجت را بر بندگان تمام کردند و راه عذر را بر همه بستند.
بِالبَيِّنات‌ِ معجزات باهرات و بيانات کافيه و راه سعادت را نشان دادند و بشارت بفوائدش دادند و راه شقاوت را تحذير کردند و انذار نمودند مع ذلک اينکه کفار خيره سر از روي تکبر و نخوت زير بار نرفتند و نپذيرفتند.
فَقالُوا أَ بَشَرٌ يَهدُونَنا اينکه رسل هم يک بشري مثل ما هستند چه امتيازي دارند که در تحت اطاعت آنها در آييم و آنها را بر خود مقدم داريم با اينکه عظمت و دولت و رياست و بزرگي که ما داريم.
فَکَفَرُوا بانبياء و رسل و آنها را ساحر و مجنون و کذاب و مفتري گفتند و هر چه توانستند بآنها اذيت کردند و نسبت‌هاي ناروا دادند.
وَ تَوَلَّوا از آنها اعراض کردند و روبرگردانيدند و پشت کردند و بي اعتنايي نمودند.
وَ استَغنَي اللّه‌ُ و خود را بي نياز دانستند از خدا، منکر عذاب قيامت شدند و از بلاهاي نازله حتي از روي سخريه و استهزاء گفتند به هود: فَأتِنا بِما تَعِدُنا إِن کُنت‌َ مِن‌َ الصّادِقِين‌َ اعراف آيه 70، به صالح گفتند: ائتِنا بِما تَعِدُنا إِن کُنت‌َ مِن‌َ المُرسَلِين‌َ اعراف آيه 77. و هکذا نسبت به ساير انبياء چنانچه امروز هم نه خوفي از بليات دنيوي و نه ترسي از عذاب اخروي دارند و اهل دين و علماء را مسخره ميکنند.
وَ اللّه‌ُ غَنِي‌ٌّ حَمِيدٌ
گر جمله کاينات کافر گردند || بر دامن کبرياش ننشيند گرد
جلد 17 - صفحه 37
نه ايمان و اطاعت آنها خردلي بر خدايي الهي افزوده ميشود و نه بکفر و عصيان ذره‌اي از خدايي او کاسته ميشود: وَ لا يَحزُنک‌َ الَّذِين‌َ يُسارِعُون‌َ فِي الکُفرِ إِنَّهُم لَن يَضُرُّوا اللّه‌َ شَيئاً يُرِيدُ اللّه‌ُ أَلّا يَجعَل‌َ لَهُم حَظًّا فِي الآخِرَةِ وَ لَهُم عَذاب‌ٌ عَظِيم‌ٌ إِن‌َّ الَّذِين‌َ اشتَرَوُا الکُفرَ بِالإِيمان‌ِ لَن يَضُرُّوا اللّه‌َ شَيئاً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ أَلِيم‌ٌ وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَنَّما نُملِي لَهُم خَيرٌ لِأَنفُسِهِم إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ آل عمران آيه 176 الي 178، إِن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا وَ صَدُّوا عَن سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ وَ شَاقُّوا الرَّسُول‌َ مِن بَعدِ ما تَبَيَّن‌َ لَهُم‌ُ الهُدي لَن يَضُرُّوا اللّه‌َ شَيئاً وَ سَيُحبِطُ أَعمالَهُم محمّد (ص) آيه 32.