اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
زَعَم‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَن لَن يُبعَثُوا قُل بَلي وَ رَبِّي لَتُبعَثُن‌َّ ثُم‌َّ لَتُنَبَّؤُن‌َّ بِما عَمِلتُم وَ ذلِک‌َ عَلَي اللّه‌ِ يَسِيرٌ «7»
گمان کردند کساني که کافر شدند اينکه که هرگز مبعوث نميشوند در قيامت بفرما بلي قسم بپروردگارم که هر آينه مبعوث ميشويد پس از آن هر آينه شما را خبر ميدهند و خبر دار ميشويد بآنچه عمل کرده‌ايد و اينکه امر بعثت بر خداي متعال سهل و آسان است.
زَعَم‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَن لَن يُبعَثُوا لن براي نفي تأبيد است يعني محال است اينکه که مبعوث شويم.
جواب اينکه: سه قسم محال داريم محال ذاتي، محال عادي، محال وقوعي اما محال ذاتي منحصر است به شريک باري، اجتماع نقيضين، اجتماع ضدين، اجتماع مثلين و بعث قيامت از اينکه عناوين خارج است، و اما محال عادي چه عادتي اقتضاء ميکند شما که خاک بوديد نطفه شديد علقه و مضغه و طفل تا مرديد و خاک شديد باز هم خاک انسان ميشود بدون طي اينکه مراحل، اما محال وقوعي چه بسيار مرده‌ها زنده شدند با اينکه خاک شده بودند و قضاياي عزيز که: مَرَّ عَلي قَريَةٍ وَ هِي‌َ خاوِيَةٌ عَلي عُرُوشِها- الي قوله تعالي- وَ انظُر إِلَي العِظام‌ِ کَيف‌َ نُنشِزُها ثُم‌َّ نَکسُوها لَحماً ... الايه بقره آيه 259، و قضيه ابراهيم و چهار مرغ که ميفرمايد: وَ إِذ قال‌َ إِبراهِيم‌ُ رَب‌ِّ أَرِنِي کَيف‌َ تُحي‌ِ المَوتي- الي قوله تعالي- يَأتِينَک‌َ سَعياً بقره آيه 260، و قضيه موسي و هفتاد
جلد 17 - صفحه 38
نفر که بصاعقه هلاک شدند و دو مرتبه زنده شدند که ميفرمايد: ثُم‌َّ بَعَثناکُم مِن بَعدِ مَوتِکُم بقره آيه 55، و قضيه عيسي (ع) که ميفرمايد: وَ أُحي‌ِ المَوتي بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ آل- عمران آيه 49، و غير اينها بسيار واقع شده قُل بَلي وَ رَبِّي لَتُبعَثُن‌َّ با چند تأکيد قسم، لام تأکيد، نون مؤکد البته صد البته مبعوث خواهيد شد. اصلا اگر بعث نباشد خلقت انسان بلکه خلقت عالم لغو بلکه قبيح ميشود که يک دسته را خلق کند و بجان يکديگر بيفتند و هر چه بتوانند ظلم و فساد کنند سپس فاني صرف شوند، و ادله معاد بسيار است در کلم الطيب مجلد سوم در بحث معاد ذکر کرده‌ايم.
ثُم‌َّ لَتُنَبَّؤُن‌َّ بِما عَمِلتُم از نيک و بد از عقايد و اخلاق و اعمال و افعال.
وَ ذلِک‌َ عَلَي اللّه‌ِ يَسِيرٌ به يک چشم بهم زدن: وَ ما أَمرُ السّاعَةِ إِلّا کَلَمح‌ِ البَصَرِ أَو هُوَ أَقرَب‌ُ إِن‌َّ اللّه‌َ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ نحل آيه 77، إِنَّما أَمرُه‌ُ إِذا أَرادَ شَيئاً أَن يَقُول‌َ لَه‌ُ کُن فَيَکُون‌ُ يس آيه 82.