اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَوم‌َ يَجمَعُکُم لِيَوم‌ِ الجَمع‌ِ ذلِک‌َ يَوم‌ُ التَّغابُن‌ِ وَ مَن يُؤمِن بِاللّه‌ِ وَ يَعمَل صالِحاً يُکَفِّر عَنه‌ُ سَيِّئاتِه‌ِ وَ يُدخِله‌ُ جَنّات‌ٍ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدِين‌َ فِيها أَبَداً ذلِک‌َ الفَوزُ العَظِيم‌ُ «9»
روزي که جمع ميفرمايد شما را براي روزي که بايد جميع جن و انس مجتمع شوند براي حساب و جزاي هر يک داده ميشود اينکه روزي است که تمام اظهار غبن ميکنند و کسي که ايمان بخدا آورده باشد و عمل بصالحات بکند خداوند سيئات او را تکفير ميفرمايد و از بين ميبرد و او را داخل بهشت‌ها ميکند که از زير آنها يعني پاي آنها نهرها جاري است و هميشه در آن بهشت‌ها هستند ابد الاباد اينکه است رستگاري عظيم.
يَوم‌َ يَجمَعُکُم لِيَوم‌ِ الجَمع‌ِ که ميفرمايد: لَيَجمَعَنَّکُم إِلي يَوم‌ِ القِيامَةِ لا رَيب‌َ فِيه‌ِ نساء آيه 87، و ميفرمايد: يا مَعشَرَ الجِن‌ِّ وَ الإِنس‌ِ إِن‌ِ استَطَعتُم أَن تَنفُذُوا مِن أَقطارِ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ فَانفُذُوا لا تَنفُذُون‌َ إِلّا بِسُلطان‌ٍ الرحمن آيه 33 که هر کس بايد بجزاي خود
جلد 17 - صفحه 40
برسد و پاي حساب و ميزان بيايد و نامه عملش باز شود و شهود شهادت دهند از اعضاء و جوارح و ملائکه و انبياء و اوصياء و غير اينها.
ذلِک‌َ يَوم‌ُ التَّغابُن‌ِ اهل سعادت اظهار غبن ميکنند که چرا ما بيشتر اعمال صالحه بجا نياورديم و ايمان و اخلاق خود را کاملتر نکرديم تا جزاي بيشتر بما عنايت شود حتي دارد فقرا آرزو ميکنند اي کاش در دنيا احدي يک لقمه ناني يا درهمي بما نداده بود تا عوض آن را خداوند عطا فرمايد، و اهل باطل اي کاش ايمان آورده بوديم و عمل صالح ميکرديم تا از عذاب نجات پيدا ميکرديم.
وَ مَن يُؤمِن بِاللّه‌ِ ايمان باللّه ايمان بجميع عقائد حقه است بدون انکار ضروريات دين و مذهب و بدعت در دين و توهين بمقدسات دين.
وَ يَعمَل صالِحاً همين مقدار که واجبات الهيه را بجا آورد و از کبائر اجتناب کند يُکَفِّر عَنه‌ُ سَيِّئاتِه‌ِ که ميفرمايد: إِن تَجتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنهَون‌َ عَنه‌ُ نُکَفِّر عَنکُم سَيِّئاتِکُم وَ نُدخِلکُم مُدخَلًا کَرِيماً نساء آيه 31.
وَ يُدخِله‌ُ جَنّات‌ٍ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ مکرر تفسير شده.
خالِدِين‌َ فِيها مسأله خلود از ضروريات دين و نصوص قرآن است.
ذلِک‌َ الفَوزُ العَظِيم‌ُ اصلا حقيقت رستگاري و فوز اينکه است زيرا غير از اينکه فاني و دائر و ممزوج با آلام و اسقام است.