تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّما أَمْوالُکُمْ وَ أَوْلادُکُمْ فِتْنَةٌ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ «15»
إِنَّما أَمْوالُکُمْ: اينست و جز اين نيست که مالهاى شما، وَ أَوْلادُکُمْ: و اولادان شما، فِتْنَةٌ: آزمايش است تا ظاهر گردد که کدام از شما محبت حق را بر ايشان اختيار کند، و کدام، دل در مال بسته، و از محبت الهى غافل شده. يا آنکه مال و اولاد، بلا و محنت، و سبب رياضت و مشقت باشند به جهت آنکه تکليف الهى به سبب اين دو، بر انسان زياده مىشود که مقصر آن، مستوجب عقاب و عذاب ابدى گردد، و هيچ بلائى اعظم از اين دو نيست. وَ اللَّهُ عِنْدَهُ:
خداى تعالى نزد او است، أَجْرٌ عَظِيمٌ: مزد بزرگى براى کسى که محبت خدا و رسول و اطاعت ايشان را اختيار کند بر محبت اموال و اولاد.
بيان: حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در نهج البلاغه فرمايد: نگويد يکى از شما و استعاده نکند به خدا که اللهمّ انّى اعوذ بک من الفتنة: بار خدايا پناه مىبرم به تو از فتنه، زيرا نيست هيچکس از شما مگر که او مشتمل است بر فتنه و محيط است بر بليه که مشکل است رفع آن، و لکن کسى که پناه مىبرد به خدا، پس بايد پناه گيرد از فتنههاى گمراه کننده و هلاک سازنده.
جلد 13 - صفحه 202
بدرستى که خداى تعالى فرمايد: وَ اعْلَمُوا أَنَّما أَمْوالُکُمْ وَ أَوْلادُکُمْ فِتْنَةٌ: بدانيد مالهاى شما و اولادان شما فتنه است در دنيا. و معنى آن آنست که حق تعالى مىآزمايد، يعنى معامله آزمايش کننده مىنمايد بر بندگان در مالها و فرزندان ايشان، تا ظاهر و هويدا شود خشم کننده مر روزى خود را و راضى شونده به قسمت روزى خود. و اگرچه خداوند سبحان داناتر است به ايشان از نفسهاى آنها، و لکن تا ظاهر و آشکارا گردد افعال و کردارهائى که به سبب آن مستحق مىشوند به ثواب و عقاب، و مىرسند به مثوبات و عقوبات، زيرا بعضى دوست مىدارند پسران را و کراهت دارند دختران را، و جماعتى دوست مىدارند بسيار شدن مال را و مکروه مىشمارند رخنه شدن و پريشان گشتن حال را.