«يُوقَ» به معناى حفظ و نگهدارى و «شُحَّ» به معناى بخل و تمايل نفسانى است.
در حديث مىخوانيم که امام صادق عليه السلام پيوسته دعا مىکرد: «اللهم ق شح نفسى» خدايا! مرا از بخل نفس حفظ کن. هنگامى که سؤال کردند: چرا دائماً اين دعا را مىخوانيد؟ حضرت اين آيه را تلاوت فرمود: «وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» «1»*
امام صادق عليه السلام فرمود: «من ادى الزکاة فقد و قى شح نفسه» «2» هرکس زکات مال خود را بپردازد، از بخل نفس خويش حفظ شده است.
در آيه 102 سوره آل عمران مىخوانيم: «اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ» از خدا پروا کنيد حق پروا و در اين آيه مىفرمايد: «فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ»، مراد از اين دو آيه چيست؟ پاسخ: شايد معناى «مَا اسْتَطَعْتُمْ» آن باشد که در همه موارد فردى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى و خانوادگى، تقوا را مراعات کنيد که اشاره به کمّيت و جامعيت دارد و مراد از «حَقَّ تُقاتِهِ» کيفيت تقوا باشد، يعنى بالاترين درجه تقوا را که ورع است داشته باشيد. «3»
در آيه قبل، اموال به عنوان وسيله امتحان الهى معرّفى شد، در اين آيه، راه پيروزى در آزمايش مال، انفاق و دورى از بخل معرفى شده است.
هم در مبارزه با نفس و خواستههاى نفسانى بايد در حد توان تلاش نمود: «فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ»، هم در مبارزه با دشمن بيرونى بايد در حدّ توان، سلاح و امکانات تهيه نمود. «وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ» «4»