1- جامعه ايمانى حق ندارد با دشمنان خدا، رابطه دوستانه و صميمانه داشته باشد. «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِياءَ»
2- ايمان به خداوند با برقرارى پيوند دوستى با دشمن خدا سازگار نيست.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي ... أَوْلِياءَ
«1». نساء، 101.
«2». بقره، 9.
«3». ممتحنه، 2.
«4». آل عمران، 72.
«5». منافقون، 4.
«6». انفال، 60.
«7». آل عمران، 118.
جلد 9 - صفحه 574
3- دشمن خدا در حقيقت دشمن مؤمنان نيز هست. «عَدُوِّي وَ عَدُوَّکُمْ»
4- گرچه کفّار دشمن ما هستند، ولى دليل اصلى متارکه‌ى ما با آنان، دشمنى آنها با خداست. کلمه‌ى «عَدُوِّي» قبل از «عَدُوَّکُمْ» آمده است.
5- القاى مودّت و ابراز دوستى با دشمنان، جرأت آنان را در برابر مؤمنان بيشتر مى‌کند. «تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ کَفَرُوا بِما جاءَکُمْ مِنَ الْحَقِّ»
6- اوامر و نواهى خود را به طور مستدل بيان کنيد. لا تَتَّخِذُوا ... قَدْ کَفَرُوا ... يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِيَّاکُمْ
7- در سياست خارجى، برقرارى رابطه و قطع روابط بايد بر اساس ملاک‌هاى دينى باشد. «لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِياءَ»
8- دين از سياست جدا نيست. (فرمان قطع رابطه با دشمنان يک دستور سياسى است که در متن قرآن آمده است). «لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِياءَ»
9- کفّار تنها در عقيده مخالف شما نيستند، بلکه کمر به حذف شما بسته‌اند.
کَفَرُوا ... يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِيَّاکُمْ
10- دشمنى کفّار با شما به خاطر ايمان شما به خداست. «أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّکُمْ»
11- برقرارى رابطه با کفّار در صورتى جايز است که آنها به ارزشهاى شما احترام بگذارند و در صدد توطئه نباشند. لا تَتَّخِذُوا ... قَدْ کَفَرُوا ... يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ
12- اسلام خواهان عزّت مسلمانان است. (اظهار مودّت به گروهى که به مکتب شما کافرند و بر ضدّ شما توطئه مى‌کنند، ذلّت است). «تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ کَفَرُوا بِما جاءَکُمْ مِنَ الْحَقِّ»
13- يک دل، دو دوستى بر نمى‌دارد. «إِنْ کُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهاداً فِي سَبِيلِي وَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِي تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ»
14- جهاد بايد خالصانه و براى خدا باشد. «جِهاداً فِي سَبِيلِي وَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِي»
15- خداوند از ارتباطات مخفيانه با کفّار آگاه است. «أَنَا أَعْلَمُ بِما أَخْفَيْتُمْ»
16- توجّه به علم خداوند، سبب کاهش گناهان است. «أَنَا أَعْلَمُ بِما أَخْفَيْتُمْ»
17- در تربيت، هم امر و هم نهى، «لا تَتَّخِذُوا» هم استدلال، «عَدُوِّي وَ عَدُوَّکُمْ» هم انگيزه. «يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِيَّاکُمْ» و هم تهديد. «وَ أَنَا أَعْلَمُ بِما أَخْفَيْتُمْ»
18- چه بسيارند مؤمنانى که بد عاقبت مى‌شوند. الَّذِينَ آمَنُوا ... ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ
جلد 9 - صفحه 575
19- چه بسيارند افرادى که در آغاز رزمنده بودند، ولى در اثر رابطه با دشمنان، بد عاقبت شدند. خَرَجْتُمْ جِهاداً فِي سَبِيلِي وَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِي ... ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ
20- فکر تأمين منافع از طريق روابط سرّى با دشمنان دين، بيراهه رفتن و حرکتى بى‌فرجام است. «وَ مَنْ يَفْعَلْهُ مِنْکُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ»