1- در تربيت و تبليغ، ارائه نمونه‌ى عينى و عملى و الگو لازم است. «قَدْ کانَتْ لَکُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»
2- هم انبيا الگو هستند و هم پيروان و تربيت شدگان آن بزرگواران. «أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْراهِيمَ وَ الَّذِينَ مَعَهُ»
3- گذشت زمان، نقش الگوهاى دينى و معنوى را کم رنگ نمى‌کند. حضرت ابراهيم مى‌تواند براى امروز ما الگو باشد. «کانَتْ لَکُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْراهِيمَ»
4- بستگانِ منحرفِ الگوها، دليلى بر ترک آنها نيست. (در قرآن، کلمه «أُسْوَةٌ» براى پيامبر اسلام و حضرت ابراهيم به کار رفته است در حالى که عموى هر دو نفر، ناخلف بوده‌اند).
5- بعضى الگوها نيکو و بعضى زشت هستند. «أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»
6- همگامى، همراهى و هماهنگى فکرى و عملى با رهبران الهى لازم است.
«وَ الَّذِينَ مَعَهُ»
7- صلابت و صراحت در اظهار برائت از مشرکان، يک ارزش است. «إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآؤُا مِنْکُمْ»
8- پرونده‌هاى قومى و روابط اجتماعى نبايد مانع اظهار حق شود. قالُوا لِقَوْمِهِمْ ...
9- محور برائت، شرک و اسباب شرک و دورى از خداست. «بُرَآؤُا مِنْکُمْ وَ مِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ»
10- برائت بايد مکتبى و هدفدار باشد نه انتقامى. «بَدا بَيْنَنا وَ بَيْنَکُمُ الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا»
11- برائت تنها با لفظ نيست، «إِنَّا بُرَآؤُا» بلکه داراى مرحله لفظى، «کَفَرْنا»
جلد 9 - صفحه 581
مرحله قلبى و مرحله عملى است، «بَدا بَيْنَنا وَ بَيْنَکُمُ الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ»
12- ايمان، بايد از هرگونه شرک، خالص باشد. «تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ»
13- جبهه‌گيرى و قاطعيّت در برابر کفر و شرک، به توکّل، نيايش و توجّه به معاد نياز دارد. إِنَّا بُرَآؤُا ... عَلَيْکَ تَوَکَّلْنا
14- معناى توکّل گوشه‌گيرى و انفعال نيست، بلکه در کنار اعلام برائت صريح و موضع‌گيرى شديد نسبت به مشرکان، توکّل معنا دارد. إِنَّا بُرَآؤُا ... کَفَرْنا ...
تَوَکَّلْنا
15- توکّل داروى رفع نگرانى‌هاست. چون اعلام برائت آن هم با قاطعيّت و صراحت ممکن است آثار سويى را در پى داشته باشد، توکّل لازم است. إِنَّا بُرَآؤُا مِنْکُمْ ... عَلَيْکَ تَوَکَّلْنا
16- هر کجا سخنى مى‌گوييد و تصميمى از خود نشان مى‌دهيد، نفس خود را با ياد خدا مهار کنيد. إِنَّا بُرَآؤُا ... کَفَرْنا بِکُمْ، بَدا بَيْنَنا وَ بَيْنَکُمُ ... رَبَّنا عَلَيْکَ تَوَکَّلْنا، وَ إِلَيْکَ أَنَبْنا، وَ إِلَيْکَ الْمَصِيرُ
17- توکّل و انابه بايد تنها به درگاه خدا باشد. «عَلَيْکَ تَوَکَّلْنا وَ إِلَيْکَ أَنَبْنا» (کلمه «عَلَيْکَ» و «إِلَيْکَ» مقدّم بر «تَوَکَّلْنا» و «أَنَبْنا» نشانه انحصار است).
18- اولياى خدا، خود را مالک چيزى نمى‌دانند و به خود اجازه نمى‌دهند قانون الهى را عوض کنند. «لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَکَ وَ ما أَمْلِکُ لَکَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْ‌ءٍ»
19- مسير تمام هستى و مسير ما به سوى اوست. «إِلَيْکَ أَنَبْنا وَ إِلَيْکَ الْمَصِيرُ»