اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَقَد کان‌َ لَکُم فِيهِم أُسوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن کان‌َ يَرجُوا اللّه‌َ وَ اليَوم‌َ الآخِرَ وَ مَن يَتَوَل‌َّ فَإِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ الغَنِي‌ُّ الحَمِيدُ «6»
هر آينه هست براي شما در اقتداء بابراهيم و کساني که با او هستند اقتداء نيکويي براي کساني که اميدوار بخداي متعال و مثوبات روز قيامت و عالم آخرت هستند، و کسي که اعراض کند و اقتداء بآنها نکند ضررش بخود او متوجّه ميشود پس محققا خداوند بي‌نياز است و داراي صفات حميده هيچ گونه ضرري بدستگاه او وارد نميشود. (گر جمله کائنات کافر گردند بر دامن کبرياش ننشيند گرد).
لَقَد کان‌َ لَکُم فِيهِم أُسوَةٌ حَسَنَةٌ تکرار اينکه جمله براي بيان فوائد و نتائج اينکه اقتداء و متابعت طريقه آنها است که اصلا دين مقدّس اسلام ملّة ابراهيم است که مي‌فرمايد: إِن‌َّ أَولَي النّاس‌ِ بِإِبراهِيم‌َ لَلَّذِين‌َ اتَّبَعُوه‌ُ وَ هذَا النَّبِي‌ُّ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا آل عمران آيه 61 و مي‌فرمايد:
وَ مَن يَرغَب‌ُ عَن مِلَّةِ إِبراهِيم‌َ إِلّا مَن سَفِه‌َ نَفسَه‌ُ بقره آيه 124- و امر شد به پيغمبر.
أَن‌ِ اتَّبِع مِلَّةَ إِبراهِيم‌َ حَنِيفاً.
لِمَن کان‌َ يَرجُوا اللّه‌َ اميد برحمت و تفضلات و عنايات الهي دارد.
وَ اليَوم‌َ الآخِرَ بروز قيامت و مثوبات و اجر آخرتي و حشر با انبياء و اولياء و نعم بهشتي و سعادت و نجات از مهالک و عقوبات و عذابهاي جهنّمي اميدوار است همچه کسي اقتداء و متابعت مي‌کند طريقه ابراهيم و کساني را که با او بودند.
وَ مَن يَتَوَل‌َّ امّا کسي که اعراض کند و با کفّار و مشرکين مودّة و محبت داشته و از طريقه حقّه رو برگردان باشد.
فَإِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ الغَنِي‌ُّ احتياج بعبادت بندگان ندارد اگر تمام اهل عالم ايمان داشته باشند و تمام اعمال صالحه را بجا آورند و نزديک معاصي الهي نروند خردلي بر خدايي او افزوده نميشود و نفعي ندارد، و اگر بعکس تمام کافر
جلد 16 - صفحه 496
فاسق فاجر عاصي باشند خردلي از خدايي او کم نميشود و ضرري باو متوجه نميشود آنچه نفع و ضرر است متوجّه خودش ميشود.
الحَمِيدُ حمد مختص‌ّ بذات مقدّس او است کامل است فوق الکمال تام‌ّ است فوق التمام ذاتا و صفتا و فعلا نقصي در ساحت قدس او نيست.