اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
عَسَي اللّه‌ُ أَن يَجعَل‌َ بَينَکُم وَ بَين‌َ الَّذِين‌َ عادَيتُم مِنهُم مَوَدَّةً وَ اللّه‌ُ قَدِيرٌ وَ اللّه‌ُ غَفُورٌ رَحِيم‌ٌ «7»
اميد است خداوند جعل فرمايد بين شما مسلمين و بين کساني که با شما عداوت دارند از کفّار و مشرکين و شما با آنها عداوت داريد مودّت و محبّت و خداوند قدرت دارد، و خداوند هم ميآمرزد و هم رحمت ميفرمايد به اينکه بشرف اسلام مشرف شوند يا آنکه با شما عداوت نورزند، چنانچه در آيه بعد بيان ميفرمايد.
عَسَي اللّه‌ُ از خداوند امر محقّق الوقوع است تخلف پذير نيست.
أَن يَجعَل‌َ جعل الهي توفيق و تأييد است.
بَينَکُم وَ بَين‌َ الَّذِين‌َ عادَيتُم مِنهُم مَوَدَّةً نظر به اينکه بسياري از مؤمنين که بشرف اسلام مشرّف شدند و مهاجرت کردند هميشه اقرباء آنها مثل آباء و امّهات و ابناء و بنات و اخوان و اخوات و اعمام و اخوال و عمّات و خالات و ساير اقرباء و اصدقاء آنها در مکّه بشرک و کفر باقي بودند و آيه معادات که نازل شد نگران شدند خداوند براي رفع نگراني آنها ميفرمايد: که من بين شما و آنها القاء محبّت و مودّت مي‌کنم به اينکه آنها هم مثل شما مشرف بدين اسلام ميشوند و در زمره مؤمنين داخل مي‌گردند، و اينکه پس از فتح مکّه بود که بسياري ايمان آوردند که ميفرمايد: بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ إِذا جاءَ نَصرُ اللّه‌ِ وَ الفَتح‌ُ وَ رَأَيت‌َ النّاس‌َ يَدخُلُون‌َ فِي دِين‌ِ اللّه‌ِ أَفواجاً الآيات و ميفرمايد: هُوَ الَّذِي أَيَّدَک‌َ بِنَصرِه‌ِ وَ بِالمُؤمِنِين‌َ وَ أَلَّف‌َ بَين‌َ قُلُوبِهِم الاية انفال آيه 64 و 65.
وَ اللّه‌ُ قَدِيرٌ قدرت دارد قلب قلوب کند کافر و مشرک مسلم و مؤمن گردد و البته ارسال رسل و انزال کتب و جعل احکام براي اينست که بندگان را از تيه ضلالت بشاهراه هدايت رساند از ظلمات جهل بنور علم و از کفر و شرک بشرف اسلام و ايمان رساند کساني را که قابل هدايت باشند، بلي کساني که بواسطه قساوت قلب
جلد 16 - صفحه 497
و سياهي دل از قابليت افتاد آنها خارج هستند لذا تعبير به منهم فرموده اشاره ببعض است.
وَ اللّه‌ُ غَفُورٌ رَحِيم‌ٌ از تقصيرات آنها گذشت مي‌کند و هم آنها را مشمول رحمت خود ميفرمايد: