تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لا يَنْهاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقاتِلُوکُمْ فِي الدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِيارِکُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ «8»
شأن نزول: ابن عباس نقل نموده: قوم «خزاعه» و «بنو مدحج» را با حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عهد و پيمان بود که هرگز قصد مسلمانان نکنند و دشمنان دين را يارى ندهند. و ايشان بر عهد خود ثبات ورزيدند، قصد مسلمانان ننموده و دشمنان دين را حمايت نکردند؛ حق تعالى در باره ايشان فرمود:
لا يَنْهاکُمُ اللَّهُ: نهى نمىفرمايد خداى شما را اى مؤمنان، عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقاتِلُوکُمْ: از آنانکه مقاتله نکردند با شما، فِي الدِّينِ: در امر دين و ملت، وَ لَمْ يُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِيارِکُمْ: و بيرون نکردند شما را از سراها و منازل شما، أَنْ تَبَرُّوهُمْ: اينکه نيکوئى کنيد با ايشان، يعنى شما را منع نفرموده از نيکوئى کردن شما در حق جماعت مذکوره. وَ تُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ: و از آنکه حکم به عدل کنيد به سوى ايشان، و ظلم نکنيد بر آنها تا موجب تأليف ايشان و تشويق آنها شود به اسلام. يا بفرستيد بهرهاى براى آنها از آنچه در خانههاى خود داريد از مطعومات، يا احسان نمودن با ايشان، منع شما نکرده، پس نيکوئى کنيد و طريقه عدالت يا احسان مرعى داريد. إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ: بدرستى که خداى تعالى دوست مىدارد عدل کنندگان را يا احسان نمايندگان را. نزد بعضى اين آيه به آية القتال منسوخ است.
جلد 13 - صفحه 132