اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا لا تَتَوَلَّوا قَوماً غَضِب‌َ اللّه‌ُ عَلَيهِم قَد يَئِسُوا مِن‌َ الآخِرَةِ کَما يَئِس‌َ الکُفّارُ مِن أَصحاب‌ِ القُبُورِ «13»
اي کساني که ايمان آورده‌ايد دوستي و زير بار ولايت آنها نرويد آن کساني را که خداوند متعال بآنها غضب فرموده اينها محققا مأيوس از مثوبات آخرت شدند همين نحوي که کفار مأيوس از اصحاب قبور هستند.
اقول: مسلما اينکه هايي که مورد غضب الهي واقع شده‌اند غير از کفار و مشرکين هستند زيرا، اولا: نهي از تولي کفار را قبلا بيان فرموده مفصلا که اينکه قرينه منفصله مي‌شود که اينها غير از آنها هستند. و ثانيا: قرينه متصله، کَما يَئِس‌َ الکُفّارُ مِن أَصحاب‌ِ القُبُورِ دليل است بر اينکه مغضوبين غير کفار هستند.
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا لا تَتَوَلَّوا قَوماً غَضِب‌َ اللّه‌ُ عَلَيهِم مفسرين گفتند: مراد يهود هستند بدليل قوله تعالي: وَ باؤُ بِغَضَب‌ٍ مِن‌َ اللّه‌ِ بقره آيه 58.
اقول: بودن يهود مورد غضب الهي دليل نيست که غضب الهي خاص‌ّ اينها باشد تمام اهل عذاب مشمول غضب الهي هستند و يهود در زمره کفار هستند که قبلا در آيات قبل بيان شده و گفتيم: قرينه داخليّه داريم که اينها غير از کفّار هستند و در اخبار اشاره بزمان ظهور و رجعت دارد و اينکه هم منافات با بيان ما ندارد که اشاره مي‌کنيم، زيرا يکي از مصاديق آنست و ما مي‌گوييم مراد کساني هستند که غصب خلافت کردند از مشايخ ثلاثة و بني اميه و بني العباس و کليه اتباع آنها الي زمان ظهور و دوره رجعت، خطاب بمؤمنين است که معتقد بجميع عقائد حقه هستند دوستي با اينکه طايفه نکنند. هذا ما عندنا و اللّه العالم.
قَد يَئِسُوا مِن‌َ الآخِرَةِ فرداي قيامت که مي‌گويند: ما اعتقاد بتوحيد و نبوت و معاد داشتيم و نماز و روزه و زکاة و حج بجا ميآورديم براي چه اوّل حکم در حق ما فرمودي قبل از مشرکين و يهود و نصاري و ساير فرق کفار خطاب مي‌رسد
جلد 16 - صفحه 507
ليس من يعلم کمن لا يعلم و مراد يئس از مثوبات آخرت است.
کَما يَئِس‌َ الکُفّارُ مِن أَصحاب‌ِ القُبُورِ که ديگر آنها زنده نمي‌شوند و مبعوث نمي‌گردند که کفاري که منکر معاد هستند. هذا آخر ما اردنا في تفسير هذه السورة المبارکة و يتلوه انشاء اللّه تعالي تفسير سورة الصف و بقية السور و الحمد للّه و الصلاة و السلام علي رسول اللّه و علي آله آل اللّه و اللعن علي اعداء اللّه الي يوم لقاء اللّه و انا الحقير الذليل السيد عبد الحسين المدعو بالطيب.
جلد 16 - صفحه 508
سورة الصف مدينة اربع عشر آية