اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما أَفاءَ اللّه‌ُ عَلي رَسُولِه‌ِ مِنهُم فَما أَوجَفتُم عَلَيه‌ِ مِن خَيل‌ٍ وَ لا رِکاب‌ٍ وَ لکِن‌َّ اللّه‌َ يُسَلِّطُ رُسُلَه‌ُ عَلي مَن يَشاءُ وَ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ «6»
و آنچه خداوند في‌ء قرار داد بر رسول خدا از کفّار پس شما مسلمين حمله نکرديد بر آنها به اسبها و مراکب خود يعني بدون جنگ و قتال بدست آمد و لکن خداوند مسلط فرمود رسولان خود را بر آنها و خداوند بر هر چيزي قادر و توانا است.
مسئلة: آنچه از کفّار و مشرکين بدست مسلمين بيايد اقسام زيادي دارد که در کتب فقهيّه متعرّض شده‌اند يک قسم غنائم دار الحرب است که بين مجاهدين تقسيم ميشود و يکي از موارديست که خمس باو تعلّق مي‌گيرد چون مورد خمس غنائم دار الحرب است و استخراج معادن و غوص و حلال مختلط به حرام که مقدار و صاحبش معلوم نباشد و ارض مشتراي از اهل ذمّه و منافع کسب که زائد بر مئونه باشد و يک قسم صفاياي ملوک است که خاص‌ّ به نبي‌ّ است و يک قسم انفال است مثل اراضي موات و آجام و بطون اوديه و ميراث من لا وارث له و آنچه کفّار به اختيار ميدهند مثل فدک و اموال که اينها را مي‌فرمايد: قُل‌ِ الأَنفال‌ُ لِلّه‌ِ وَ الرَّسُول‌ِ انفال آيه 1 و يک قسم في‌ء است که از کفّار بدون جنگ و خيل و رکاب بدست مي‌آيد که مورد آيه شريفه است که مي‌فرمايد:
وَ ما أَفاءَ اللّه‌ُ عَلي رَسُولِه‌ِ مِنهُم آنچه خداي متعال بر رسول خود في‌ء قرار داد و بدست او آمد از اموال کفّار که.
فَما أَوجَفتُم عَلَيه‌ِ مِن خَيل‌ٍ وَ لا رِکاب‌ٍ پس شما بدست نياورديد به جنگ و جهاد.
وَ لکِن‌َّ اللّه‌َ يُسَلِّطُ رُسُلَه‌ُ عَلي مَن يَشاءُ خدا مسلّط فرمود رسل خود را بر آن
جلد 16 - صفحه 471
کفّار که مشيّتش تعلّق گرفته.
وَ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ سپس خداوند حکم اينکه في‌ء را بيان مي‌فرمايد: