نکته‌های تفسیر نور

«دُولَةً» به معناى گردش و دست به دست کردن اموال است. در قرآن، چهار مرتبه به لزوم پشتيبانى اقتصادى از اهل بيت پيامبر عليهم السلام اشاره و به‌ جلد 9 - صفحه 543 پرداخت بخشى از خمس، فيى‌ء و ديگر درآمدها به آنان تأکيد شده است: «وَ لِذِي الْقُرْبى‌» «1»، «وَ لِذِي الْقُرْبى‌» «2»، «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ» «3» و «فَآتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ» «4» در آيه چهارم اين سوره براى کسانى که با پيامبر مخالفت مى‌کنند، عبارتِ‌ «شَدِيدُ الْعِقابِ» آمده بود و در اين آيه نيز براى افرادى که ممکن است به تقسيم فيئ توسط پيامبر ايراد بگيرند، عبارتِ‌ «شَدِيدُ الْعِقابِ» آمده است. در اين آيه، ابتدا حکم آمده، فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي‌ ... سپس دليل حکم، کَيْ لا يَکُونَ دُولَةً ... و در پايان، توجه به احکام حکومتى پيامبر مطرح شده است. خداوند براى «ذى القربى» هم مقام معنوى را سفارش کرده‌ «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‌» «5» و هم پشتوانه اقتصادى را. ما أَفاءَ اللَّهُ‌ ... لِذِي الْقُرْبى‌ گرچه براى تقسيم فيئ‌در اين آيه شش مورد بيان شده، ولى لازم نيست در تمام موارد به طور يکسان تقسيم شود. «6» فيئ، به شخص رسول خدا صلى الله عليه و آله اختصاص ندارد، بلکه براى موقعيّت و مقام و جايگاه اوست و لذا بعد از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در اختيار جانشينان بر حق او يعنى اهل بيت عليهم السلام است و در زمان غيبت، در اختيار فقهاى عادلِ بى هوى‌ و هوس. هر کجا با تلاش رزمندگان به غنايم رسيديم، تنها خمس آن ميان شش گروه تقسيم مى‌شود، چنانکه در آيه 41 سوره انفال آمده است، ولى هر کجا بدون زحمت چيزى بدست آيد، تمامش ميان آن شش گروه تقسيم مى‌شود.

آیات این صفحه