مصداق روشن کسانى که خداوند را فراموش کردند، منافقانند. در آيه 67 سوره توبه درباره منافقان مىخوانيم: «نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ» البتّه خداوند فراموشکار نيست، بلکه لطف خود را از آنان باز مىدارد. «وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِيًّا» «1»
غفلت، خطرناکترين آفت انسان است. قرآن مىفرمايد: گروهى از مردم، از چهارپايان بدترند، زيرا غافلند، «أُولئِکَ کَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِکَ هُمُ الْغافِلُونَ» «2» بنابراين غفلت از خدا «نَسُوا اللَّهَ» «3»، غفلت از قيامت «نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ» «4» و غفلت از آيات الهى، «أَتَتْکَ آياتُنا فَنَسِيتَها» «5» باعث سقوط انسان به مرحلهاى پستتر از حيوانيّت مىشود.
کسى که خدا را فراموش مىکند، قهراً فردى بىراهه، بىرهبر، بىهدف و بىقانون، غرق در شهوات مىشود و تمام هدفها و عملکردش سليقهاى و مطابق تمايلات و هوسهاى خودش مىشود و اين بزرگترين خطر براى انسان است.
کسىکه لطف او را فراموش کند، مأيوس شده و به بن بست مىرسد.
کسىکه عفو او را فراموش کند، خود را قابل اصلاح نمىبيند و دست به هر کارى مىزند.
کسىکه رهبران الهى را فراموش کند، دنبال هر طاغوتى مىرود و فاسد مىشود.
کسىکه قانونِ او را فراموش کند، هر روز به سراغ صدايى مىرود و سر در گم مىشود.
کسىکه راه او را فراموش کند، در ميان صدها راه ديگر گيج شده و به بىراهه مىرود.
کسىکه اولياى او را فراموش کند، دوستان ناباب او را به بازى مىگيرند.
کسى که نعمتهاى خدا را فراموش کند، متملّق ديگران مىشود.
کسى که خدا را فراموش کند، قهراً اهداف حکيمانهى او در مورد آفرينش انسان را فراموش خواهد کرد و هرکه هدف خلقتش را فراموش کند، عمر، سرمايه واستعدادش را هدر مىدهد.
انسان فطرتاً خداشناس است و فراموشى، عارض بر او مىشود. کلمه «نسيان» در موردى است که قبلًا علم و توجه باشد.
«1». مريم، 64.
«2». اعراف، 179.
«3». توبه، 67.
«4». ص، 26.
«5». طه، 126.
جلد 9 - صفحه 562