«لغو» يعنى سخن بىفايده و بيهوده و «تأثيم» به معناى نسبت دادن گناه به ديگران است.
در روايات، عقل چنين توصيف شده است: «ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنان» «1» آن
«1». کافى، ج 1، ص 11.
جلد 9 - صفحه 424
که انسان با آن بندگى خدا کند و در راه کسب بهشت و سعادت جاودان قدم گذارد.
اگر انسان کمى فکر کند که چند روز بندگى خدا در دنيا، اين همه رفاه و آسايش و کاميابى در قيامت را به دنبال دارد و با اين حال حاضر شود همه اين لذّتهاى ابدى را به خاطر دنياى فانى از دست بدهد، کمال بى عقلى است و اين است معناى خسارت واقعى که خداوند مىفرمايد: «قُلْ إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ» «1» اى پيامبر! به مردم بگو: زيانکاران واقعى کسانى هستند که خودشان را باختند.
در دعاى ماه رجب نيز مىخوانيم: «خاب الوافدون على غيرک» «2» خدايا! کسانى که به غير تو رو کردند، باختند و سودى نبردند.
بهشتيان از چند سوى، درود و سلام دريافت مىکنند:
الف) از جانب اصحاب يمين (دوستان بهشتى). «وَ أَمَّا إِنْ کانَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ. فَسَلامٌ لَکَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ» «3» اگراز اصحاب يمين باشد (بهاو مىگويند) از طرف دوستان، بر تو سلام.
ب) از جانب اعرافيان. «وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ کُلًّا بِسِيماهُمْ وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْکُمْ» «4» بر اعراف مردانى هستند که همه را به چهره مىشناسند و بهشتيان را ندا مىدهند که سلام بر شما.
ج) از جانب فرشتگان. «وَ الْمَلائِکَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ کُلِّ بابٍ سَلامٌ عَلَيْکُمْ بِما صَبَرْتُمْ» «5» فرشتگان از هر سو بر آنان وارد مىشوند و به خاطر صبر و مقاوتشان بر آنان سلام مىکنند.
د) از طرف خداوند. «سَلامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ» «6» از جانب خداوند رحيم، سلام بر آنان باد.
مراد از «سَلاماً سَلاماً»؛ يا سخنان پيراسته از لغو و نارواست و يا گفتگوهاى همراه با سلام و صلح و صفا.