تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ اتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لا يُقْبَلُ مِنْها شَفاعَةٌ وَ لا يُؤْخَذُ مِنْها عَدْلٌ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ (48)
ترجمه
و بترسيد از روز که کفايت نکند کسى از کسى چيزيرا و قبول نشود از او شفاعتى و گرفته نشود از او مقابلى و نه ايشان يارى کرده شوند..
تفسير
چنين روزى روز مرگ است که بايد از آنروز ترسيد و وسيله نجات را در زمان حيات تهيه نمود چون در آنروز کسى قادر نيست که دفع کند از کسى عذابى را که مستحق شده است و قبول نميشود شفاعت کسى در تاخير موت و اخذ نميشود از کسى فدائى که او بميرد و آنکس بماند و کسى با او يارى نمى‌کند که بتواند دفع موت و عذاب او را بنمايد چنانچه در تفسير امام (ع) از حضرت صادق (ع) نقل نموده که اين روز روز مرگ است که شفاعت و فدا کفايت از شخص نميکند اما روز قيامت پس ما خانواده کفايت ميکنيم از شيعيان خودمان بنحو اکمل هر آينه ميباشيم مقيم بر اعراف ميان بهشت و جهنم ما که محمد و على و فاطمه و حسن و حسين و آل اطهار اين خمسه طيبه هستيم و مى‌بينيم شيعيان خود را در آن عرصات پس کسانيکه از آنها در بعضى از شدائد باشند ميفرستيم نزد ايشان خيار شيعيان خودمان را مانند سلمان و أبو ذر و مقداد و عمار و امثال آنان را در هر عصرى از اعصار تا روز قيامت پس بشتاب ميروند و مانند بازهاى شکارى آنانرا صيد نموده فورا وارد بهشت مينمايند و ميفرستيم براى جمع‌آورى بقاياى دوستان خودمان خوبان شيعيان خود را مانند کبوتر پس برميچينند ايشانرا از صفحه محشر مانند پرنده که حبه را برميچيند و نقل مى‌دهند آنانرا ببهشت در حضور ما و همانا وارد ميشود يکى از گناه‌کاران شيعيان ما در صورتى که داراى ولايت ما باشد و مراعات تقيه و حقوق برادران خود را نموده باشد با آنکه واقف شده است در مقابل او براى فدا از صد نفر تا صد هزار نفر از دشمنان ما پس گفته ميشود اينها فدائيان تواند از آتش و داخل ميشوند اين مؤمنان در بهشت و آن ناصبى‌ها در جهنم و اين است مراد خداوند که فرموده ربما يود الذين کفروا لو کانوا مسلمين يعنى بسا دوست ميدارند آنانکه کافر شدند بولايت اگر بودند منقاد ائمه اطهار در دنيا ولى افسوس که ديگر پشيمانى سودى ندارد و بعضى گفته‌اند مراد روز قيامت است که روز وا نفسا است و کسى بداد کسى نميرسد و شفاعت در باره غير اهل ايمان قبول نميشود، و بنظر حقير چون شفاعت موقوف باذن الهى است شفاعت متعارف که تصرف
جلد 1 صفحه 78
در اراده طرف است نيست و اللّه اعلم.